Author: Институт перевода Библии
Date: 2021-12-14T11:48:13.680795+00:00

Ени Бааланты: Ромалылара

Ени Бааланты: Ромалылара

1. Ени Бааланты

1. Сӧзлӱк (Ени Бааланты)

2. Географийа Карталары

Ени Бааланты

Ени Бааланты

1. Ени Бааланты

2. Гириш

1. Ромалылара

Ии Хабер

Иисус Христос ичин

Библийайы чевирӓн Институт

Москва

2006

Ени Бааланты

Ени Бааланты
гагауз дилиндӓ

Чевириӂи Стефан Байрактар

Теологийа редактору Ӂеймс Данненберг

Илӱстрацийалары кулланмак ичин изин верди:

Horace Knowles © The British & Foreign Bible Society, 1954, 1967, 1972

© United Bible Societies, 1994

© 1999 Corel Corporation

© Palphot, Herzlia, Israel

© Pictorial Archive Near Eastern History, est., Israel

All rights reserved.

ISBN 5-93943-090-2

© Библийайы чевирӓн Институт, Москва, 2006

Гириш

ГИРИШ

Паалы окуйуӂулар!

Сиз тутэрсыныз елиниздӓ Ени Баалантыйы, ангысы чевирили шиндики заманда кулланылан гагауз дилинӓ. Ени Баалантынын 27 кийады, Ески Баалантынын кийатларыннан барабар, дӱзер Айоз Йазылары, Библийайы, ангысы бӱӱн дӓ калэр дӱннедӓ ен окунан кийат.

Ени Баалантыйа топлу аннатмак кийатлары, насаат мектуплары хем пророк кийады Апокалипсис (Ачыкламак Иоана). Аннатмак кийатларына гирер Евангелийа (Ии Хабер) Матфейдӓн, Марктан, Лукадан хем Иоандан, хем дӓ Апостолларын Йаптыклары.

«Евангелийа» – бу лаф урум (грек) дилиндӓн чекилер, маанасы онун – «Ии Хабер». Иисус Христос бӧлӓ ады койду ӱӱретмесинӓ. Онуштан Евангелийа айырылмаз баалы Она: О – Ии Хабер куртулмак ичин, ани баашлады Аллахын Оолу инсана йашамасыннан, ӧлмесиннӓн, дирилмесиннӓн хем гӧкӓ калкмасыннан. Пек ӧнемли, ани биздӓ вар Евангелийа дӧрт йазыӂыдан. Оннар йардым едер гӧрмӓӓ бирсой олайлары тӱрлӱ бакышлара гӧрӓ хем таа ии ачыкламаа Иисус Христозун ӱӱретмесини хем йашамасыны.

Ени Баалантыда йаздырылма олайлар гечер 1-ӂи асирдӓ Палестинада бизим тарихин башлантысында. Озаман Палестина булунурду Рим (Рома) императорларын куведи алтында. Иудей халкы, ани йашарды кенди топраанда, чалышарды корумаа кенди динини, ангысынын темели – Айоз Закон, ани Аллах вердийди пророк Моисейӓ.

Моисейин ардындан гелӓн пророклар чойу сӧлӓрмиш, ани гелеӂек Аллахын Сечилмиши, Ангысы гетиреӂек инсана куртулмак гӱнахтан хем ӧлӱм кувединдӓн. Да те бизим ени тарихин чекетмесиндӓ, Палестинанын кӱчӱк касабасында, Вифлеемдӓ, дууду чоктан бекленӓн Мессийа – Иисус Христос. «Христос» чевирилер урум дилиндӓн ниӂӓ «Йааланмыш», «Сечилмиш».

Аллахын Оолу баашлады Ии Хабер куртулмак ичин хербир адама, нередӓ о йашаса хем несой да дилдӓ лафетсӓ.

Иисус Христос ичин, ниӂӓ дӱннедӓ даалмыш Ии Хабер, аннадэр кийат Апостолларын Йаптыклары. Бу кийадын бӱӱк паасы вар, чӱнкӱ о гӧстерер илк христианнарын йашамак олайларыны сыравардыр, ниӂӓ оннар олду. Онда аннадылэр, ниӂӓ биркач апостол, бакмайып коркулара, корумушлар хем етиштирмишлӓр Ии Хабери инсана бӱтӱн дӱннедӓ.

Ени Баалантыйа топлу 21 кийат, ангыларын белли йазыӂылары – Иаков, Петри, Иоан, Иуда, Павли. Хербир кийат сӧлеер, кимӓ йазылды хем йолланды. Оннар йазылы христиан клиселеринӓ йада саде бир кишийӓ. Йолланма кийатлар ӂувап едер тӱрлӱ сорушлара: ачыклээр, ниӂӓ Аллахын сӧзӱнӱ, ӧлӓ дӓ дин сорушларыны хем христианнарын йашамасыны.

Ени Баалантынын сонунку кийады – Апокалипсис (Ачыкламак Иоана). Бу – пророк кийады. Ону диил колай окумаа, онда вар чок сӱрет, ангыларында ачыкланэр Аллахын хербир инсана даава кесмеси ичин, шиндики дӱннейин сонунда кайбелмеси ичин хем онун еринӓ «ени гӧк хем ени ер» гелмеси ичин.

Илкинки Ени Бааланты кийатлары дӱзӱлмӱш евелки урум дилиндӓ. Бу кийатлары 2000 йыл ичиндӓ – христианныын ӧмӱрӱндӓ – чевирмишлӓр ӱзлӓрлӓн диллерӓ бу дӱннедӓ. Гагауз дилинӓ Айоз йазыларын чевирилмеси башлээр 20-ӂи асирин чекетмесиндӓн, ачан гагауз протоиерей Михаил Чакир чевирмиш ана дилинӓ кими Ески хем Ени Бааланты кийатларыны.

Окуйуӂулар тексти аннасын дейни, кийадын биткисиндӓ вар сӧзлӱк хем карталар. Сайфаларын ашаасында вар сноскалар, ани ачыклээр зор аннашылан лафлары хем ерлери, хем дӓ гӧстерер евелки оригинал текстлерин бири-биринӓ уймайан ерлерини. Лафлар, ани ен ески урумӂа текстлердӓ йок, чевирмемиздӓ алынэр кыйнаш скобкалара.

Библийайы чевирӓн Институт шӱкӱр едер чевириӂилерӓ хем редакторлара, ким он йылын ичиндӓ чалышты Ени Баалантыйы гечирмӓӓ гагауз дилинӓ, хем дӓ хепсинӓ, ким, йардым едип, чалышты хазырламаа бу ени басымы.

Йазык, ки баш чевириӂи пастор Стефан Байрактар (1939 – 2001) гӧрмейеӂек шансора бу кийадын типарланмасыны, дӱннейӓ чыкмасыны, онуштан биз есапладык корумаа онун чевирилмиш текстини, май бишей дииштирмейип.

Библийайы чевирӓн Институт

Ромалылара

Ромалылара

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

14. 14

15. 15

16. 16

1

ПАВЛИНИН КИЙАДЫ РОМАЛЫЛАРА

Селӓм

1^1Бӓн, Павли, Иисус Христозун чыраа, чаарылмыш апостол олмаа, сечилмиш Аллахын Ии Хаберини аннатмаа, селӓм йоллээрым.

2Аллах ӧнӂӓ адады бу Ии Хабери пророкларын аазыннан Айоз Йазыларда.+

3Бу Ии Хабер – Кенди Оолу, Саабимиз Иисус Христос ичин, ани тенӂесинӓ дууду Давидин сенселесиндӓн,+

4ама Кенди айоз духуннан, куветлӓн белли олду, ани О Аллахын Оолу, зерӓ ӧлӱмдӓн дирилди.

5Ондан биз каблеттик ииверги, апостол олалым Онун адыннан, ки Она инансыннар хем сеслесиннӓр хепси миллетлердӓн инсаннар,+

6ангыларын арасында сиз дӓ булунэрсыныз, ани чаарылдыныз Иисус Христоздан.

7Хепсинизӓ, Ромада оланнара, севилмиш Аллахтан, чаарылмыш айоз олмаа – ииверги хем услулук сизӓ бизим Боба Аллахтан хем Сааби Иисус Христоздан!+

Павли истеер гелсин Рома касабасына

8Хепсиндӓн ӧнӂӓ шӱкӱр едерим беним Аллахыма Иисус Христос адыннан хепсиниз ичин, зерӓ хабер сизин инан ичин даалэр бӱтӱн дӱннедӓ+.

9Бана шааттыр Аллах, Ангысына измет едерим бӱтӱн ӱрӓӓмнӓн[*], аннадарак Ии Хабери Онун Оолу ичин, ани сизи дурмамайӂа, херзаман анэрым беним дуаларымда+.

10Йалварэрым, ки Аллахын истедии олурса, биткидӓ олсун колайлыым, гелейим сизӓ+.

11Зерӓ пек истеерим гӧрейим сизи хем сизиннӓн пайлашайым бир баашыш Духтан сизин каавиленмениз ичин,

12доорусу, ки бӓн араныздайкан, хавезленелим бири-биримизин инаныннан – сизин инанызлан бӓн, беним инанымнан да сиз.

13Истӓмеерим, кардашлар, ки билгисиз каласыныз. Чок сыра неетлендим гелейим сизӓ, ама шиндийӓ кадар кӧстеклӓр бана каршы чыкты. Истеерим сиздӓ дӓ файдалы бир иш йапайым, ниӂӓ башка миллетлердӓ+.

14Бӓн борчлуйум урумнара хем варварлара[*], билгичлерӓ хем билгисизлерӓ+.

15Тӓ нечин бӓн ӧлӓ бӱӱк чалышмаклан насаат едерим Ии Хабери сизӓ дӓ, ани йашээрсыныз Рома касабасында.

Доорулук инаннан

16Зерӓ бӓн утанмээрым /Христозун/ Ии Хабериндӓн. О бир кувет Аллахтан, ки куртарсын хепсини, ким инанэр, илкин иудейлери, сора урумнары да+.

17Зерӓ Ии Хабердӓ ачылэр, ниӂӓ Аллах инсаннары доору сайэр. Доору сайылмак баштан биткийӓ кадар инаннан олэр, ниӂӓ дӓ йазылы: «Доору олан инаннан йашайаӂэк»+.

Хепси гӱнахкер

18Зерӓ гӧктӓн Аллахын ӱфкеси ачылэр инсаннарын хербир аллахсызлыына хем хаксызлыына, ангылары кенди кӧтӱлӱклериннӓн аслылыы бастырэрлар+.

19Чӱнкӱ не вар ниӂӓ Аллах ичин билмӓӓ, оннара ачык, зерӓ Кенди Аллах оннара ачты+.

20Аллахын гӧрӱмсӱзлӱӱ – Онун сонсуз куведи хем аллахлыы – ачык гӧрӱнер дӱннейин курулмасындан, зерӓ буннар ачылэр Онун йарадылмыш ишлериндӓн. Ӧлӓ ки, оннар ӂувапсыз калыр.

21Оннар Аллахы таныйэрлар, ама ниӂӓ дӱшер, метиннӓмедилӓр хем шӱкӱр етмедилӓр Ону, верилдилӓр бош дӱшӱнмеклерӓ, да онун ичин оннарын аннамаз ӱреклеринӓ караннык басты+.

22Сайарак кендилерини аариф, акылсыз олдулар+.

23Ӧлӱмсӱз Аллахы метиннемӓк еринӓ идоллара дӧндӱлӓр, ангылары бензеерлӓр ӧлӱмнӱ инсаннара, кушлара, дӧрт баӂаклы хайваннара хем сӱрӱненнерӓ.

24Онуштан Аллах оннары бракты, ӱреклеринин хавезлериннӓн мындарлансыннар, ки бири-бирилерин гӱӱделерини ашаалатсыннар.

25Оннар Аллахын аслылыыны йалана дииштирдилӓр. Йарадыӂынын еринӓ йарадылмыш ишлерӓ измет еттилӓр хем баш иилттилӓр. Аллаха метинник дивеӂӓ кадар! Амин.

26Бу бетерӓ Аллах бракты оннары кенди айып хавезлеринӓ. Оннарын карылары, сырасынӂа бирлешмӓк еринӓ, диил доору истедиклеринӓ верилдилӓр+.

27Хеп ӧлӓ еркеклӓр, бракып сырасынӂа бирлешмӓӓ карыйлан, бири-биринӓ тутуштулар. Еркеклӓр еркеклӓрлӓн айыплык йаптылар хем кенди гӱӱделеринӓ ӂезайы каблеттилӓр, не дӱшер оннарын шашырыклыы ичин.

28Чӱнкӱ Аллахы танымакта файда гӧрмедилӓр, Аллах оннары файдасыз фикирлеринӓ бракты, йапсыннар, не диил лӓӓзым.

29Ӧлӓ ки, оннар долдулар хертӱрлӱ кӧтӱлӱклӓн, /ороспулуклан,/ феналыклан, тамахлыклан, кинниклӓн. Долдулар кысканчлыклан, ӧлдӱрмӓклӓн, кавгайлан, йаланнарлан, кӧтӱ неетлӓрлӓн.

30Оннар фитлейиӂи, маанаӂы, Аллахы севмейӓн, калын ӱзлӱ, ходул, кабарык, кӧтӱ йапыӂы, анайы-бобайы сеслӓмейиӂи,

31аннамайан, лафыны тутмайан, севгисиз, /узлашмайан,/ аӂыйансыз инсаннардыр+.

32Оннар билерлӓр Аллахын доору карарыны, ани бӧлӓ йапаннар лӓӓзым кайып олсуннар. Ама оннар диил саде кендилери йапсыннар, ама башка йапаннары да метедерлӓр+.

2

Аллахын доору даавасы

2^1Ӧлӓ ки, сана йок афетмӓк, бей адам, ким дӓ сӓн олсан, еер маана буларсайдын. Зерӓ, башкасына маана булуркан, кенди-кендини кабаатландырэрсын, зерӓ сӓн, ани маана булэрсын, кендин дӓ хеп ону йапэрсын+.

2Биз билериз, ки бӧлӓ йапаннара Аллах доору даава кесер.

3Бей адам, сӓн, ани бӧлӓ йапаннара маана булэрсын, ама кендин дӓ хеп ӧлӓ йапэрсын, санэрсын Аллахын даавасындан куртулабилеӂӓн ми?

4Оса пайа коймээрсын Аллахын ӂӧмерт ииликлерини, сабурлууну хем чок дайанмасыны? Билмеерсин, ани Аллах ииликлерини узадэр, ки сени гӱнахларындан Кендисинӓ дӧндӱрсӱн+?

5Ама сӓн инатлашэрсын да гӱнахларындан дӧнмӓӓ истӓмеерсин, онуштан Аллахын ӂезасыны о ӱфкели даава гӱнӱ ичин топлээрсын. Озаман Аллахын доору карары гӧрӱнеӂек+.

6О херкезинӓ кенди йаптыкларына гӧрӓ ӧдейеӂек.

7Оннара, ким, дайма иилик йапарак, метинник, икрам хем ӧлӱмсӱзлӱк аарээр, дивеч йашамак вереӂек.

8Ама ким кендини север, аслылыы сеслӓмеер хем хаксызлаа верилер, оннара ӱфкесини гӧстереӂек хем бела вереӂек.

9Хепси, ким кӧтӱлӱк йапэр, ӧнӂӓ иудейлерин, сора урумнарын ӱстӱнӓ зеет хем сыкынты гелӓр+.

10Буна каршы, хепсинӓ, ким иилик йапэр, ӧнӂӓ иудейлерӓ, сора урумнара, метинник, икрам хем услулук олаӂэк+.

11Зерӓ Аллах кимсейӓ пай тутмаз+.

12Ким, Айоз Закону билмейерӓк, гӱнах йапэр, оннар, Закона бакмайарак, телеф олаӂэклар. Ама ким, Закону билерӓк, гӱнах йапэр, оннара Закона гӧрӓ дӓ даава олаӂэк+.

13Зерӓ диил Закону ишиденнӓр Аллахын ӧнӱндӓ доору, ама Закону таманнайаннар доору сайылаӂэк+.

14Зерӓ о миллетлӓр, кимдӓ йок Айоз Закон, дуйгуларындан Закона гӧрӓ йашадыкча, оннар гӧстерирлӓр, не лӓӓзым хем диил лӓӓзым йапылсын, макар ки Закону билмеерлӓр.

15Бунуннан гӧстерерлӓр, ани не Закон истеер, оннарын ӱреклериндӓ йазылы. Оннарын ичйандан дуйгулары буну дооруклээр, фикирлери оннары йа кабаатландырэр, йа да доору чыкарэр

16о гӱн, ачан Ии Хаберӓ гӧрӓ, ангысыны бӓн насаат едерим, Аллах даава йапаӂэк Иисус Христозлан инсаннарын саклы ишлеринӓ.

Иудейлӓр хем Айоз Закон

17Сӓн, ани кендини иудей сайэрсын, умутланып Айоз Закона, Аллахлан ӱӱнерсин,+

18билерсин Онун истедиини хем, Закондан ӱӱренмиш, аннээрсын, не таа ии,

19инанэрсын, ани кӧӧрлары гездирӓбилирсин, каранныкта оланнара айдыннык олабилирсин,+

20акылсызлары йола гетирӓбилирсин хем ушаклары ӱӱредӓбилирсин, зерӓ Законнан етиштин билгинин хем аслылыын таманныына.

21Ӧлейсӓ, несой сӓн, башкасыны ӱӱредерӓк, кендини ӱӱретмеерсин? Насаат едерӓк: «чалмайасын», кендин чалэрсын+?

22«Ороспулук йапма» сӧлейерӓк, кендин йапэрсын? Идоллардан азетмейерӓк, кендин айоз биналары сойэрсын?

23Айоз Законнан ӱӱнерсин, ама Аллахы ашаалээрсын, зерӓ Закону басэрсын?

24Ниӂӓ вар йазылы: «Сизин бетеринизӓ Аллахын ады миллетлӓр арасында кӧтӱленер».

25Еер Айоз Закону таманнарсайдын, елбетки кесиклиин файдасы вар, ама еер Закону басарсайдын, кесиклик олэр, ниӂӓ дӓ кесиксизлик+.

26Онуштан, еер кесиксиз адам Законун сымарламакларыны таманнарса, сайылмайаӂэк мы о ниӂӓ кесикли+?

27Ким гӱӱдейӂесинӓ кесиксиз, ама Закону таманнээр, кабаатландырмайаӂэк мы сени, кимдӓ вар Айоз Йазылар хем кесиклик, ама басэрсын Закону+?

28О диил иудей, ким дышандан ӧлӓ саде, хем о диил кесиклик, не гӱӱдедӓ нышанны саде+.

29Ама хакына иудей о, ким ичйандан ӧлӓ, хем хакына кесикли о, ани духча ӱректӓ кесикли, ама диил саде кийат ӱстӱндӓ. Хакына иудей одур, ким диил инсандан, ама Кендиндӓн Аллахтан метинни+.

3

Адамын борӂу Аллахын ӧнӱндӓ

3^1Ӧлӓ ки, иудейлердӓ не ӱстӱннӱк вар? Не файда кесикликтӓн?+

2Хер тарафтан чок файда вар. Илкин, иудейлерин елинӓ Аллахын сӧзлери верилди.

3Не дейеӂез, еер оннардан кимиси инанчсыз олдуйса, оннарын инанчсызлыы вар мы ниӂӓ йок етсин Аллахын инанчлыыны+?

4Олмаз! Еер хепси инсаннар йаланӂы да олса, Аллах доору калэр, ниӂӓ йазылы: «Сӧзӱндӓ доору чыкэрсын хем даавада даавайы казанэрсын».

5Еер бизим хаксызлык таа ачык Аллахын доорулууну йапарсайды, не дейеӂез? Аллах доору йапмээр мы, ачан бизи ӂезалээр? Дӱшӱнерим адамӂасына.

6Олмаз! Ӧлӓ олурса, ниӂӓ Аллах бу дӱннейи даава едӓбилир?

7Еер Аллахын аслылыы беним йаланымнан Онун метинниини таа ии ачарсайды, озаман нечин бӓн гӱнахкер гиби даава олайым+?

8Нечин демейелим «Кӧтӱлӱк йапалым, ки бундан иилик чыксын»? Кимиси бизи кӧтӱлеер хем сӧлеер, ани биз ӧлӓ деериз. Оннар, ниӂӓ дӱшер, даавалы олаӂэклар+.

Хепси кабаатлы

9Ӧлейсӓ, не дейеӂез? Биз иудейлӓр таа ӱстӱнӱз башка миллетлердӓн ми? Елбетки диилиз. Зерӓ биз ӧнӂӓ гӧстердик, ки хепси – иудейлӓр дӓ, урумнар да – гӱнахын запында+.

10Ниӂӓ йазылы: «Доору кимсей йок, бир киши билӓ йоктур.

11Аннайан кимсей йок, Аллахы аарайан кимсей йок.

12Хепси йолдан саптылар, хепси файдасыз олдулар. Иилик йапан йок, бир киши билӓ йоктур».

13«Аазлары – ачык мезардыр, диллери йалан сӧлеер». «Дудакларынын алтында йылан зихири вар».

14«Аазлары бетвайлан хем аӂы лафларлан долу».

15«Айаклары кан дӧкмӓӓ алатлээр,

16кайыплык хем зеет йолларында.

17Селемет йолуну оннар билмеерлӓр».

18«Аклыларына Аллахтан корку гелмеер».

19Ама биз билериз, не сӧленер Айоз Законда, сӧленер оннара, ким Законун запында, ӧлӓ ки хербир ааз капансын, да бӱтӱн дӱннӓ Аллахын ӧнӱндӓ кабаатлы калсын.

20Зерӓ Закону таманнамаклан Аллахын ӧнӱндӓ кимсей доору чыкмайаӂэк, зерӓ Закондан белли олэр, ани инсан гӱнахкер+.

Доорулук салт инаннан

21Шинди ачылды, ани Аллах, бакмайарак Закона, инсаны доору сайэр. Бунун ичин Закон хем пророклар шаатлык еттилӓр+.

22Аллах хепсини инанӂылары доору сайэр инаннарыннан Иисус Христоза. Чӱнкӱ айырмак йоктур.

23Хепси гӱнаха дӱштӱлӓр, Аллахын метинниинӓ етишӓмедилӓр+.

24Хепси ӧдексиз доору сайылэрлар Аллахын иивергисиннӓн, зерӓ оннары Иисус Христос куртарды+.

25Аллах Христозу курбан йапты, ани инаннан кабледилир, ки гӱнахлар Онун каныннан афедилсин. Бунуннан Аллах гӧстерди, ниӂӓ инсаны доору сайэр, зерӓ ӧнӂӓ йапылмыш гӱнахлары ӂезасыз бракты+.

26Аллах дайанды, о бетерӓ, ки гӧстерсин, ниӂӓ доору сайэр бӱӱнкӱ вакытта инсаны. Бутӱрлӱ О хем Кенди доорулууну коруйэр, хем хепсини доору сайэр, ким Иисуса инанэр.

27Шинди бизӓ не калды, ӱӱнелим? Йок нейлӓн ӱӱнелим. Бунун себеби недир? Закону таманнамаклан мы доору сайылэрыз? Диил, ама салт инаннан+.

28Зерӓ биз инанэрыз, ани инсан доору сайылэр инаннан, ама диил Закону таманнамаклан+.

29Аллах не, салт иудейлерин Аллахы мы, диил ми башка миллетлерин дӓ? Елбетки, башка миллетлерин дӓ+.

30Чӱнкӱ Аллах бирдир, Ангысы кесикли оланнары да, кесиксиз оланнары да инаннан доору сайэр+.

31Ӧлейсӓ, не, инаннан Айоз Закону куветсиз ми йапэрыз? Олмаз! Ама инаннан Закону каавилеериз+.

4

Авраамын инаны бизӓ ӧрнек

4^1Не дейеӂез бизим гӱӱдейӂесинӓ дедемизин Авраамын дуруму ичин?

2Еер Авраам доору сайылайды кенди ишлериннӓн, озаман вардыр нейлӓн ӱӱнсӱн инсанын, ама диил Аллахын ӧнӱндӓ.

3Зерӓ Айоз Йазы не деер? «Авраам инанды Аллахы, да бу она доорулук сайылды»+.

4Ким ишлеер, ӧдеени саймаз баашыш, ама сайэр хак.

5Ким кенди ишлеринӓ умутланмээр, ама инанэр Она, Ким аллахсызы доору сайэр, инаннан она доорулук сайылэр+.

6Давид дӓ мутлу сайэр ону, кими Аллах, бакмайарак йаптыкларына, доору сайэр. О деди:

7«Одур мутлу, кимин законсузлуу афедилди хем гӱнахлары ӧртӱлдӱ!

8Не мутлудур о адам, кимин гӱнахларыны Аллах есаба коймайаӂэк!»+

9Бу мутлулук саде кесикли оланнар ичин ми оса кесиксиз оланнар ичин дӓ ми? Биз деериз: «Авраам кенди инаныннан доору сайылды»+.

10Незаман доору сайылды? Кесикликтӓн ӧнӂӓ ми оса кесикликтӓн сора мы? Диил кесикликтӓн сора, ама кесикликтӓн ӧнӂӓ.

11Кесиклик нышаныны каблетти ниӂӓ доорулук мӱхӱрӱ. Доорулуу инаннан еденди, таа кесикли олмадыйнан. Ӧлӓ ки, о олду хепси кесиксиз инанӂыларын бобасы, ки оннар да доору сайылсыннар дейни+.

12Хем кесикли оланнарын да бобасы олду, ким диил саде кесикли, ама бобамызын Авраамын излериндӓн гидерлӓр, ангысы инанарды, таа кесикли олмадаан.

Инаннан адамак еденилер

13Зерӓ Законнан верилмеди адамак Авраама хем онун ушакларына, ки дӱннейи елӓ алсыннар, ама доорулуклан, ани еденилер инаннан+.

14Еер мирасчылык олайды салт оннара, ким Закону тутэр, озаман инан бошуна калаӂэйды, адамак да файдасыз олаӂэйды+.

15Зерӓ Закон Аллахын ӱфкесини гетирер, ама нередӓ йок закон, орада йок закон басмасы да+.

16Онуштан адамак инана гӧрӓ еденилир, ки Аллахын иивергисиндӓн тутунсун да бутӱрлӱ каавиленсин Авраамын хепси ушакларына, диил саде оннара, ким Закону тутэр, ама хепсинӓ дӓ, ким инанэр Авраам гиби, ангысы хепсимизин бобасы+.

17Ниӂӓ вар йазылы: «Сени, боба оласын чок миллетлерӓ, йаптым». О Аллахын ӧнӱндӓ, Кими инанды, хепсимизӓ боба олду. Аллах Одур, Ким дирилдер ӧлӱлери хем варлаа чаарэр оннары, не йок+.

18Умут йоккан, Авраам умутланды хем инанды. Бутӱрлӱ олду чок миллетлерин бобасы, ниӂӓ Аллах она адамышты: «Сенин сенселӓн окадар чок олаӂэк, йылдызлар гиби»+.

19Чӱнкӱ онун инаны йуфкаланмады, о бакмады ӧлӱ гиби гӱӱдесинӓ, ани йакын ӱз йашындайды, хем Сарранын ушаксызлыына+.

20О Аллахын адамасында икилӓмеди хем инансыз олмады, ама инаны каавиленди да Аллахы метиннеди.

21Бӱтӱн ӱректӓн инанды, ани Аллах не адады, хепсини таманнайабилир.

22Онуштан о инаныннан доору сайылды+.

23Диил салт Авраам ичин йазылы, ани «она доорулук сайылды»,

24ама бизим ичин дӓ, ани доору сайылаӂэз, зерӓ инанэрыз Она, Ким дирилтти Саабимизи Иисусу ӧлӱдӓн+.

25Иисус бизим гӱнахларымыз ичин ӧлӱмӓ верилди хем бизим доору сайылмамыз ичин дирилдилди+.

5

Инанын файдасы

5^1Шинди инаннан доору сайылмыш, биз Аллахлан услулук едендик. Буну йапты Саабимиз Иисус Христос,+

2ани бизӓ йол ачты, еденелим бу иивергийи, ангысыннан йашээрыз хем ӱӱнериз умутлан, пай алалым Аллахын метиннииндӓ+.

3Диил саде бунуннан, ама зеетлӓрлӓн дӓ ӱӱнериз, билерӓк, ани зеетлӓр дайанмак верер,+

4дайанмак дененмейи дӱзер, хем дененмӓк умут верер.

5Умут да утандырмээр, зерӓ Аллахын севгилии бизим ӱреклеримизӓ дӧкӱлдӱ Айоз Духлан, Ангысы бизӓ верилди+.

6Зерӓ биз куветсизкӓн, Христос уйгун вакытта аллахсызлар ичин ӧлдӱ.

7Зор булунур, ки бириси ӧлсӱн бир доору адам ичин, беки дӓ бир ии адам ичин биркимсей кыйышар ӧлмӓӓ.

8Ама Аллах бунуннан бизӓ Кенди севгилиини гӧстерди, ани биз гӱнахкеркӓн, Христос бизим ичин ӧлдӱ+.

9Некадар таа чок шинди, незаман Онун каныннан доору сайылдык, Аллахын ӱфкесиндӓн Онун йардымыннан куртулаӂэз+.

10Зерӓ биз, ани Аллахын душманнарыйдык, Онуннан барыштык, чӱнкӱ Онун Оолу ӧлдӱ бизим ичин. Ӧлейсӓ, биз, барышмыш оларак, некадар таа колай куртулаӂэз Онун йашамасыннан+.

11Диил саде бу, ама биз Аллахлан да ӱӱнериз, чӱнкӱ Саабимиз Иисус Христос шинди бизи Аллахлан барыштырды.

Ӧлӱм хем йашамак

12Ниӂӓ бир адамнан гӱнах бу дӱннейӓ гирди, гӱнахлан да ӧлӱм гирди, бутӱрлӱ ӧлӱм хепси инсана гечти, зерӓ хепси гӱнаха дӱштӱ+.

13Айоз Закондан ӧнӂӓ дӓ гӱнах варды дӱннедӓ, ама гӱнах есаба койулмээр, ачан йок закон+.

14Хеп окадар гӱнах заплады хепси инсаны Адамдан Моисейӓ кадар. Заплады оннары, ангылары гӱнаха гирмедилӓр Адам гиби, ангысы ӧрнек олду гелеӂек вакытлар ичин+.

15Ама Аллахын баашышы диил ниӂӓ Адамын гӱнахы. Зерӓ ниӂӓ бир адамын гӱнахы бетеринӓ чойу ӧлдӱ, окадар таа чок Аллахын иивергиси хем баашышы бир Адамын – Иисус Христозун – иивергисиннӓн ташкынныктан чойуна верилер+.

16Бу баашыш бенземӓз она, не олду бир адамын гӱнахындан сора. Зерӓ бир адам, гӱнах йаптыктан сора кабаатлы булунду. Ама баашыш, ани чок гӱнахлардан сора верилир, инсаны доору сайэр.

17Ниӂӓ бир адамын гӱнахыннан ӧлӱм падишах гиби заплык алды бир адам бетеринӓ, окадар таа чок оннар, ким алэр Аллахын бол иивергисини хем доорулук баашышыны, бир Адамнан – Иисус Христозлан – йашамак булаӂэклар хем падишахлык едеӂеклӓр+.

18Ӧлӓ ки, ниӂӓ бир адамын гӱнахыннан хепси кабаатлы сайылды, хеп ӧлӓ бир Адамын доору йаптыыннан хепси доорулук хем йашамак булур+.

19Зерӓ, ниӂӓ бир адамын сеслемезлииннӓн чойу кабаатлы сайылды, хеп ӧлӓ бир адамын сеслемесиннӓн чойу доору сайылаӂэк+.

20Айоз Закон сора верилди, ки кабаатлар зееделенсин, ама нередӓ гӱнах чоклашты, орада Аллахын иивергиси таа чок зееделенди,+

21ки ниӂӓ гӱнах ӧлӱмдӓн заплык алды, хеп ӧлӓ Аллахын иивергиси да инсаны доору саймасындан заплык алсын хем дивеч йашамак гетирсин Саабимиз Иисус Христозун араӂылыыннан+.

6

Ӧлӱ гӱнах ичин, дири Аллах ичин

6^1Не дейеӂез, гӱнахта мы калалым, ки Аллахын иивергиси зееделенсин?

2Олмаз! Биз гӱнах ичин ӧлдӱк, несой йашайабилириз гӱнахта+?

3Билмеерсиниз ми, ани хепсимиз, ким ваатиз олду Иисус Христозда, ваатиз олдук Онун ӧлӱмӱнӓ?

4Биз ваатиз олмаклан ӧлӱмӓ гӧмӱлдӱк Онуннан барабар, ки ниӂӓ Христос Бобанын метиннииннӓн ӧлӱдӓн дирилди, хеп ӧлӓ биз дӓ бир ени ӧмӱрдӓ йашайалым+.

5Чӱнкӱ, Онун гиби ӧлерӓк, Онуннан бирлештик, хеп ӧлӓ, Онун гиби дирилерӓк, Онуннан бирлешеӂез+.

6Буну билериз, ани бизим ески адам Онуннан билӓ ставроза герилди, ки гӱӱдемизин гӱнахкерлии куветсиз калсын, да биз шиндӓн сора гӱнаха чырак олмайалым+.

7Ким ӧлдӱ, о гӱнахтан куртулду+.

8Еер Христозлан билӓ ӧлдӱсейдик, озаман инанэрыз, ани Онуннан билӓ дӓ йашайаӂэз+.

9Билериз, ани Христос ӧлӱдӓн дирилди да шиндӓн сора ӧлмейеӂек. Ӧлӱмӱн шиндӓн сора Онун ӱстӱнӓ йок куведи+.

10Зерӓ О ӧлдӱйнӓн, ӧлдӱ гӱнах ичин бир сыра херзаман ичин, ама шинди йашээр, хем Онун йашамасы Аллах ичин+.

11Сиз дӓ сайын кендинизи ӧлӱ гӱнах ичин, ама дири Аллах ичин /Саабимиздӓ,/ Иисус Христозда.

12Онуштан гӱнах заплык етмесин сизин ӧлӱмнӱ гӱӱдениздӓ, да кайыл олмайын гӱӱденин хамеллериннӓн.

13Сизин гӱӱденизин еклерини гӱнах заплыына вермейин, ки кулланасыныз оннары кӧтӱлӱк ичин. Аллахын елинӓ верилин, ниӂӓ оннар, ким ӧлӱдӓн дирилди. Гӱӱденизин еклерини Аллаха верин, ки кулланасыныз оннары доорулук ичин+.

14Гӱнах сизӓ чорбаӂылык етмесин, зерӓ сиз заплы диилсиниз Айоз Законнан, ама Аллахын иивергисиннӓн.

Аллахын иивергиси хем гӱнах

15Шинди не дейеӂез? Чӱнкӱ заплы диилиз Законнан, ама Аллахын иивергисиннӓн, гӱнах мы йапалым? Олмаз!

16Не, билмеерсиниз ми, ани кимӓ чырак гиби верилерсиниз, ки ону сеслейӓсиниз, она чырак олэрсыныз: йа гӱнаха чырак, ӧлӱмӓ гӧтӱрӓн, йа да бир чырак, ани сеслеер Аллахы да онуштан доору сайылэр+.

17Шӱкӱр Аллаха, ани сиз чырактыныз гӱнаха, ама бӱтӱн ӱректӓн сеслединиз ӱӱретменин ӧзӱнӱ, ангысына верилдиниз.

18Гӱнахтан бошандыныз, доорулаа чырак олдунуз+.

19Лафедерим адамӂасына, сизин тенинизин зайыфлыы бетеринӓ. Ниӂӓ вердиниз гӱӱденизин еклерини, чырак олсун мындарлаа хем законсузлаа, ки хертӱрлӱ законсузлук йапасыныз, хеп ӧлӓ шинди верин еклеринизи, чырак олсун доорулаа, ки айоз оласыныз.

20Зерӓ, ачан сиз гӱнаха чырактыныз, доорулуктан бошанмыштыныз.

21Озаман не файданыз олду о ишлердӓн, ангылардан шинди утанэрсыныз? Бутӱрлӱ ишлерин биткиси – ӧлӱм.

22Ама шинди, ачан гӱнахтан бошанмышсыныз хем Аллаха чырак олдунуз, бундан файданыз вар: айозлукта йашээрсыныз, хем бунун сону – дивеч йашамак+.

23Зерӓ гӱнахын ӧдӓӓ ӧлӱмдӱр, ама Аллахтан баашыш – дивеч йашамак Саабимиздӓ Иисус Христозда+.

7

Закондан азат

7^1Не, билмеерсиниз ми, кардашлар – лафедерим оннара, ким билер Айоз Закону – Законун вар куведи адамын ӱстӱнӓ окадар вакыт, некадар адам йашээр.

2Сӧзгелиши: Закона гӧрӓ евли кары баалы коӂасыннан, некадар вакыт коӂасы йашээр, ама еер коӂасы ӧлӱрсейди, кары бошанэр стеонозлук законундан+.

3Ама окадар вакыт, некадар коӂасы йашээр, еер башка бир адамнан йашарсайды, ороспу сайылэр. Ама еер коӂасы ӧлӱрсейди, кары Закондан бошанэр, да озаман, еер башка адама евленӓрсейди, ороспулук йапмээр+.

4Хеп ӧлӓ сиз дӓ, кардашлар, чӱнкӱ пай алэрсыныз Христозун гӱӱдесиндӓн, ӧлдӱнӱз Закон ичин, ки бааланасыныз башкасына – Она, Ким ӧлӱдӓн дирилди. Бу олду, ки файдалы олалым Аллахын изметиндӓ+.

5Зерӓ, йашаркан тенимизӓ гӧрӓ, гӱнахкер хавезлери, Закондан дебрештирилмиш, ишлӓрдилӓр бизим гӱӱдемизин еклериндӓ, да йаптыкларымызын мейвасы ӧлӱмдӱ.

6Ама шинди, ӧлӱп, бошандык о закондан, ангысыннан баалыйдык, ки измет еделим Аллаха Духун енилииннӓн, диил букванын ескилииннӓн+.

Закон ачыклээр гӱнахы

7Не дейеӂез? Айоз Закон гӱнахкер ми? Олмаз! Буна каршы, о Закон олмасайды, биз гӱнахы танымайаӂэйдык. Сӧзгелиши, бӓн билмейеӂейдим, недир тамахлык, еер Закон демейейди: «Тамахланмайасын»+.

8Ама гӱнах, файдаланарак сымарламаклан, бендӓ ӱзӓ чыкарды хертӱрлӱ тамахлык. Зерӓ нередӓ йок Закон, орада гӱнах ӧлӱ+.

9Бӓн вакыдын бириндӓ дирийдим, ачан билмӓрдим Закону. Ама ачан пейдаланды сымарламак, гӱнах дирилди, бӓн дӓ ӧлдӱм.

10Сымарламак, ани лӓӓзымды йашамак версин, бени ӧлӱмӓ гӧтӱрдӱ.

11Зерӓ гӱнах, сымарламаклан файдаланарак, алдатты бени да бунуннан ӧлдӱрдӱ.

12Ӧлӓ ки, хич лафсыз, Закон – айоз, сымарламак да айоз, доору хем ии.

13Озаман ии бишей, чыкэр, бана ӧлӱм гетирди? Олмаз! Ама гӱнах, файдаланарак ии бишейлӓн, бана ӧлӱм гетирӓрди, ки сымарламаклан ачылсын гӱнах некадар гӱнахлы.

Гӱнахлан дӱӱшмӓк

14Хакына билериз, ани Закон духча бишей, ама бӓн тендӓн бир инсаным, сатылы гӱнаха чырак гиби.

15Билмеерим, не йапэрым, зерӓ йапмээрым, не истеерим, ама йапэрым ону, недӓн азетмеерим+.

16Не йапэрым, бунуннан кайыл диилсейдим, бундан гӧрӱнер, ки кабледерим, ани Закон ии+.

17Бундан танынэр, ани артык буну йапмээрым бӓн, ама гӱнах йапэр, ани бендӓ йашээр.

18Билерим, ани бендӓ, доорусу, беним тенимдӓ, йок иилик. Бендӓ вар ии истемеклӓр, ама йок кувет, йапайым не ии+.

19Зерӓ иилик, ани истеерим йапмаа, йапмээрым, ама кӧтӱлӱк, ани истӓмеерим йапмаа, ону йапэрым+.

20Чӱнкӱ йапэрым, не истӓмеерим, буну йапан артык диил бӓн, ама гӱнах, ани бендӓ йашээр.

21Ӧлӓ ки, кендимдӓ булэрым бир закон, ани истӓркӓн иилик йапмаа, кӧтӱлӱк бендӓ хазыр дурэр.

22Ичйанкы адамдан хошлук алэрым Аллахын Законундан.

23Ама гӧрерим беним гӱӱдемин еклериндӓ бир башка закон, ани дӱӱшер закона каршы, ангысыны кабледерим фикиримнӓн, хем бени есир едер гӱнах законуннан, ани ишлеер беним гӱӱдемдӓ+.

24Заваллыйым бӓн! Ким куртарабилир бени бу гӱӱдедӓн, ани ӧлӱмӓ гӧтӱрер?

25Шӱкӱр едерим Аллаха, Саабимиз Иисус Христос куртарэр бени. Ӧлӓ ки, бӓн кендим фикиримнӓн измет едерим Аллахын Законуна, ама тенимнӓн измет едерим гӱнах законуна.

8

Йашамак верӓн Дух

8^1Ӧлӓ ки, Аллах оннары шинди даава етмеер, ким йашээр Иисус Христозда /– оннары, ким йашамээр тенӓ гӧрӓ, ама Духа гӧрӓ/.

2Зерӓ духчасына йашамак закону Иисус Христозда бошандырды бени о закондан, ани гӱнаха хем ӧлӱмӓ гӧтӱрер+.

3Не Закон йапамады, чӱнкӱ теннӓн йуфкаланды, Аллах йапты. О йоллады Кенди Оолуну, бензӓр гӱнахкер инсана, курбан олсун гӱнах ичин, да даава етти гӱнахы, ани вар инсан тениндӓ,+

4ки доору ишлӓр, не Закон истеер, таманнансын биздӓ, ангылары йашамээр тенӓ гӧрӓ, ама Духа гӧрӓ+.

5Ким тенӂесинӓ йашээр, дӱшӱнер, не тен истеер. Ама ким духчасына йашээр, дӱшӱнер, не Дух истеер+.

6Тенин дӱшӱнмеклери ӧлӱмӓ гӧтӱрер, ама Духун дӱшӱнмеклери йашамак хем услулук верер.

7Оннар, ани тенӓ гӧрӓ дӱшӱнӱрлӓр, душмандыр Аллаха каршы, зерӓ Аллахын Законуна бойну иилтмеерлӓр хем йок да насыл иилтсиннӓр+.

8Ким заплы тендӓн, Аллаха йок насыл кендилерини беендирсиннӓр.

9Ама сиз тендӓн заплы диилсиниз, ама Духтан, еер Аллахын Духу сиздӓ йашарсайды. Кимдӓ йок Христозун Духу, о диил Онун+.

10Еер Христос сиздӓйседи, гӱӱдениз ӧлӱ, чӱнкӱ гӱнах йаптыныз, ама духунуз дири, чӱнкӱ доору сайылдыныз.

11Еер Онун Духу, Ким Иисусу ӧлӱдӓн дирилтти, сиздӓ йашарсайды, озаман Ким дирилтти Христозу ӧлӱдӓн, сизин дӓ ӧлӱмнӱ гӱӱделеринизӓ йашамак вереӂек Кенди Духуннан, ани сиздӓ йашээр+.

12Ӧлӓ ки, кардашлар, биз диилиз борчлу тенӓ, ки тенӓ гӧрӓ йашайалым.

13Зерӓ еер йашарсайдыныз тенӓ гӧрӓ, ӧлеӂениз. Ама Духлан ӧлдӱрӱрсейдиниз гӱӱденин кӧтӱ йаптыкларыны, озаман йашайаӂэныз+.

14Зерӓ хепси, ким кулланылмыш Аллахын Духундан, оннар – Аллахын ооллары+.

15Зерӓ сиз каблетмединиз чыраклык духу, ки енидӓн коркуда оласыныз, ама каблеттиниз Духу, Ангысы бизи оол йапэр. Биз о Духлан баарэрыз «Авва, Боба!»+

16Бу Дух Кендиси, бизим духумузлан бирлешип, шаатлык едер, ани биз Аллахын ушакларыйыз+.

17Еер Аллахын ушакларысайдык, озаман мирасчы да олаӂэз; еденеӂез Аллахын адамакларыны хем хепсини, не вар Христозда, еер зеетленӓрсейдик Онуннан, ки барабар метинник тӓ еденелим+.

Гелеӂек метинник

18Бӓн есаплээрым, ки бизим шиндики зеетлеримиз бишей диил, бакарак о метиннӓӓ, ани бизӓ ачылаӂэк+.

19Зерӓ хепси, не йарадылмыш, умутлан беклеер, незаман Аллахын ооллары ачылаӂэк.

20Зерӓ хепси, не йарадылмыш, зорланды, бошуналаа дӱшсӱн, диил кенди истедииндӓн, ама Ондан, Ким зорлады, бу умутлан,+

21ки хепси, не йарадылмыш, бошанаӂэк чӱрӱклӱктӓн, ангысына чырак олду, да еденеӂек Аллахын ушакларынын метинни сербестлиини.

22Зерӓ билериз, ани хепси, не йарадылмыш, бӱӱнӓ кадар барабар офлээр хем зеетленер, ниӂӓ дуудуран кары.

23Ама диил саде о йарадыланнар, ама биз дӓ, кимдӓ вар Аллахын илк баашышы – Айоз Дух, биз дӓ офлээрыз хем беклеериз, бизи оол йапсын хем куртарсын бизим гӱӱделеримизи+.

24Зерӓ биз умутлан куртулдук. Ама еер гӧрейдик, нейӓ умутланэрыз, буна умут денмӓз. Зерӓ ким умутланабилир она, не гӧрер+?

25Ама еер умутланарсайдык она, не гӧрмеериз, дайанмаклан ону беклейӓбилириз.

Аллахын севгилии Иисус Христозда

26Хеп ӧлӓ Дух та йардым едер бизӓ, бизим зайыфлыымызда. Зерӓ биз билмеериз, ниӂӓ лӓӓзым дуа етмӓӓ, ама Дух кендиси бизим ичин араӂылык едер ӧлӓ офламакларлан, ани лафлан хич аннадылмаз.

27О, Ким аараштырэр инсан ӱреени, билер, не дӱшӱнӱр Дух, зерӓ Дух араӂылык едер Аллахын айоз халкы ичин Кенди истедиинӓ гӧрӓ.

28Билериз, ани Дух хер халда иилик ичин ишлеер оннарлан билӓ, ким Аллахы север хем чаарылмыш Онун истедиинӓ гӧрӓ.

29Зерӓ кими Аллах ӧнӂӓ таныды, оннары карарлады, бензӓр олсуннар Кенди Оолуна, ки О илк дуумуш олсун чок кардашларын арасында+.

30Кими Аллах ӧнӂӓ таныды, оннары чаарды, кими чаарды, оннары доору сайды, кими доору сайды, оннары да метиннеди+.

31Не дейӓбилириз бунун ичин? Еер Аллах бизимнӓнсейди, ким бизӓ каршы олабилер?

32О, Ким Кенди Оолуну аӂымады, ама хепсимиз ичин ӧлӱмӓ верди, аӂаба насыл Онуннан барабар бизӓ хепсини вермӓз+?

33Ким кабаатлайаӂэк Аллахын сечилмиш инсаныны? Аллах оннары доору сайэр+.

34Ким оннары мааналайаӂэк? Иисус Христос ӧлдӱ, ама дирилди дӓ. О – Аллахын саа тарафында да бизим ичин араӂылык едер+.

35Ким айырабилир бизи Христозун севгилииндӓн? Зеет ми, зорлук му, кооламак мы, аачлык мы, чыплаклык мы, титсилик ми оса кылыч мы?

36Ниӂӓ вар йазылы: «Сенин бетеринӓ херзаман ӧлӱмӓ верилериз. Сайэрлар бизи койуннар еринӓ, ани кесилеӂек»+.

37Хеп окадар хепсини буннары хептӓн енсеериз Онун кувединнӓн, Ким бизи севди+.

38Бӓн пек инанэрым, ани не ӧлӱм, не йашамак, не ангиллӓр, не гӧктеки заабитлӓр хем куветлӓр, не шиндики заманнар, не гелеӂек заманнар,+

39не ӱӱсеклик, не деринник, не дӓ башка бишей йок насыл айырсын бизи Аллахын севгисиндӓн, ани вар Иисус Христозда, бизим Саабимиздӓ.

9

Аллахын сечилмиш инсаны

9^1Доору сӧлеерим, йалан сӧлӓмеерим, зерӓ бӓн Христоза инанэрым. Ичйанкы дуйгуларым да, Айоз Духлан заплы, дооруклээр буну, не сӧлеерим+.

2Чок кахырланэрым хем хожма ӱреемдӓ зеетленерим.

3Бӓн кендим кайылым, бетваланып, айырылайым Христоздан беним кардашларым ичин, беним сенселӓм ичин+.

4Оннар – израилли. Аллах оннары оол йапты, метинниини гӧстерди, баалантылар йапты, Айоз Закону верди, гӧстерди, нетӱрлӱ Она баш иилтмӓӓ, хем оннара адамаклар верди.

5Оннардан патриархлар[*] гелди хем оннардан гӱӱдейӂесинӓ Христос гелди, Ангысы хепсиндӓн таа ӱстӱн хем дивеӂинӓ метинненмиш Аллахтыр. Амин.

6Демеерим, ани Аллах сӧзӱнӱ тутмады, зерӓ диил оннар, ким дууду Израилдӓн, хепси хакына Израил+.

7Диил хепси оннар, ким Авраамын сенселесиндӓн, онун ушаклары, ама ниӂӓ денди: «Исаактан дууаӂэк оннар, ким сайылаӂэк сенин сенселӓн»+.

8Бундан аннашылэр, ани Аллахын ушаклары диил оннар, ким дууэр гӱӱдейӂесинӓ Авраамдан. Ама Авраамын сенселеси сайылаӂэк оннар, ким дууэр Аллахын адамасына гӧрӓ+.

9Зерӓ о адамакта денди бутӱрлӱ лафлар: «Гелӓн йыла бу вакыт, ачан дӧнеӂӓм, Саррада бир оол олаӂэк»+.

10Диил саде бу, ама хеп ӧлӓ олду Ревеккайлан да, ачан о гебӓ калды икиз ооллан бизим бобадан, Исаактан+.

11-12Бу икиз оол таа дуумадыйнан да не ии, не кӧтӱ йапмадыйнан, Ревеккайа сӧленди: «Бӱӱк оолун кӱчӱк оолуна измет едеӂек», ки оннардан бирини сечӓркӓн Аллахын курулмушу оннарын йаптыкларындан тутунмасын, ама Кенди Аллахын чаармасындан,+

13ниӂӓ йазылы: «Иакову севдим, ама Есавдан азетмедим».

14Шинди не дейеӂез? Аллахта йок му доорулук? Олмаз!

15Зерӓ Моисейӓ деди: «Кимӓ дӱшер аӂымаа, аӂыйаӂам; кими дӱшер кыймамаа, кыймайаӂам».

16Ӧлӓ ки, сечилмӓк тутунмээр не ондан, ким истеер, не дӓ ондан, ким чалышэр, ама Аллахтан, Ким аӂыйэр.

17Зерӓ Айоз Йазыда Аллах деер фараона: «Сени маасуз калдырдым, ки сениннӓн гӧстерейим Кенди куведими, да Беним адым бӱтӱн ер ӱстӱндӓ анылсын».

18Ӧлӓ ки, Аллах аӂыйэр, кими истеер, хем инатлаштырэр, кими истеер.

19Беки сӓн бана сораӂан: «Озаман нечин кабаатландырэр? Ким вар ниӂӓ каршы дурсун Онун истедиинӓ?»+

20Ӧлӓ, ама кимсин сӓн, бей адам, ки бӧлӓ сормаклар Аллаха койасын? Аӂаба бир кап сорар мы ону йапан устайа: «Нечин бени бӧлӓ йаптын?»

21Чӧлмекчи диил ми чорбаӂы чамурун ӱстӱнӓ? Хеп о чамурдан йапэр бир кап маасуз икрам ичин, ама башка кабы йапэр сырадан ишлӓр ичин+.

22Да не дейеӂез, еер Аллах, гӧстерсин дейни Кенди ӱфкесини хем билдирсин Кенди куведини, чок сабурлуклан дайанды о каплара, ангыларыны ӱфкесиннӓн хазырлады, ки йок едилсиннӓр?

23Да не дейеӂез, еер буну йаптысайды, ки билдирсин Кенди болдан метинниини о каплара, ангыларыны аӂыды хем хазырлады, ки каблетсиннӓр метинник?

24О каплар бизиз, ангыларыны Аллах чаарды диил саде иудейлердӓн, ама башка миллетлердӓн дӓ+.

25Ниӂӓ Аллах деер пророк Хосеайлан: «Дейеӂӓм „Беним инсаным“ оннара, ким диилди Беним инсаным. Дейеӂӓм „Беним севгилим“ оннара, ким диилди севгили+.

26Хем ниӂӓ орада денер: Сиз диилсиниз Беним инсаным, оннара денеӂек дири Аллахын ооллары».

27Исайа баарып хаберлеер Израил ичин: «Еер Израил оолларынын сайысы олурсайды, ниӂӓ кум дениздӓ, анӂак азы куртулаӂэк.

28Зерӓ Сааби хич ойаланмайарак, /доорулаа гӧрӓ/ таманнайаӂэк Кенди карарыны бу ердӓ».

29Ниӂӓ Исайа ӧнӂӓ хаберледи: «Еер куветлерин Саабиси бракмайайды бизӓ бир сенселӓ, Содом гиби олаӂэйдык, Гоморрайа бензейеӂейдик».

Израилин инансызлыы

30Шинди не дейеӂез? Башка миллетлӓр, ани чалышмарды доору сайылмаа Аллахын ӧнӱндӓ, едендилӓр доорулук. Бу доорулук са инаннан еденилир+.

31Ама Израил, ани аарарды закону, ангысыннан доору сайылсын, бутӱрлӱ закон буламады+.

32Нечин? Зерӓ бакмадылар доору сайылсыннар инаннан, ама сандылар, ки кенди йаптыкларыннан доору сайылаӂэклар. Онун ичин сӱрчтӱлӓр кӧстек ташына,

33ниӂӓ вар йазылы: «Тӓ койэрым Сионда бир кӧстек ташы хем бир сӱрчмӓк кайасы, ама ким Она инанэр, утанмыш калмаз»+.

10

10^1Кардашлар, ӱреемин истедии хем дуам Аллаха будур: израиллилӓр куртулсуннар.

2Доорусуну сӧлейим, оннарда чалышмак вар Аллах ичин, ама диил аарифчесинӓ+.

3Зерӓ аннамээрлар, ниӂӓ Аллах инсаны доору сайэр, хем бакэрлар кенди-кендилерини доорулаа чыкармаа, онуштан кайыл олмадылар Аллахын доорулууна+.

4Зерӓ Христос – Законун биткиси, ки херкези, ким инанэр, доорулук еденсин+.

5Моисей бӧлӓ йазды Закондан доору сайылмак ичин: «Ким Законун сымарламакларыны таманнайаӂэк, о йашайаӂэк»+.

6Ама инаннан доору сайылмак ичин бӧлӓ денер: «Демӓ кенди-кендинӓ: „Ким гӧкӓ калкаӂэк?“, ки Христозу индирсин,

7еки: „Ким дипсизлӓӓ инеӂек?“, ки Христозу ӧлӱдӓн калдырсын»+.

8Не денер? «Аллахын сӧзӱ йакын сана, сенин аазында хем ӱреендӓ». Бу сӧзӱ, ани инан ичин, биз насаат едериз.

9Еер аазындан ачык сӧлӓрсейдин «Иисус Саабидир» хем ӱректӓн инанарсайдын, ани Аллах ӧлӱдӓн Ону дирилтти, озаман куртулаӂан+.

10Зерӓ ким ӱректӓн инанэр, о доорулук еденер, хем ким аазындан шаатлык едер, о куртулмак еденер.

11Ниӂӓ Айоз Йазы деер: «Ким Она инанар, утанмыш калмаз»+.

12Йок айырмак иудейлерин хем урумнарын арасында, зерӓ хепсинин Саабиси бирдир. О херкезинӓ ӂӧмерт, ким Ону чаарэр+.

13Зерӓ: «Ким Саабинин адыны чаараӂэк, о куртулаӂэк»+.

14Ама несой вар насыл чаарсыннар Ону, Кимӓ инанмадылар? Несой вар насыл инансыннар Она, Кимин ичин ишитмедилӓр? Несой вар насыл ишитсиннӓр, еер кимсей насаат етмӓрсӓ+?

15Несой вар насыл насаат етсиннӓр, еер йолланмыш диилсейдилӓр? Ниӂӓ йазылы: «Не йакышыклы айаклары оннарын, кимнӓр /услулук хем/ Ии Хабери насаат едерлӓр!»

16Ама хепси Ии Хабери сеслӓмеди. Ниӂӓ Исайа деер: «Сааби, ким инанды бизим хабери?»+

17Ӧлӓ ки, инан гелер хабери ишитмектӓн, ишитмӓк тӓ олэр, еер Христос ичин насаат едилирсӓ+.

18Ама шинди сорэрым: не, ишитмедилӓр ми? Елбетки, ишиттилӓр. «Оннарын сеслери ишидилди бӱтӱн ер ӱстӱндӓ, хем лафлары етишти ерин кенарларына да».

19Енидӓн сорэрым: «Не, Израил билмӓрди ми буннары?» Аслы, ани билӓрди, зерӓ илкин Моисей деди: «Аллах деер: Бӓн дебрештиреӂӓм сиздӓ бир кысканчлык о инсаннарлан, ангылар миллет сайылмаз, кыздыраӂам сизи бир аннамаз халклан».

20Сора Исайа кыйышмаклан деер: «Аллах деер: Бени булдулар оннар, ким аарамарды, Бӓн оннара ачылдым, ким Бени сормарды».

21Ама Израил ичин деер: «Бӱтӱн гӱн узаттым еллерими бир сеслӓ-мейӓн хем каршы дуран халка».

11

Аллах бракмады Кенди инсаныны

11^1Шинди сорэрым: Аӂаба Аллах Кенди инсанындан атылды мы? Олмаз! Бӓн кендим израиллийим, Авраамын сенселесиндӓн, Вениаминин тамызлыындан+.

2Аллах ӱзӱнӱ чевирмеди Кенди инсанындан, ангысыны баштан билирди. Не, билмеерсиниз ми, не денер Айоз Йазыда пророк Илийа ичин, ниӂӓ о аалашэр Аллаха Израилдӓн? О деер:

3«Сааби, Сенин пророкларыны ӧлдӱрдӱлӓр, курбанныкларыны йыктылар, калдым салт бӓн йалныз, беним дӓ йашамамы бакэрлар алсыннар».

4Ама не ӂувап едер Аллах? «Корудум еди бин адам, ангылары диз чӧкмедилӓр Ваалын ӧнӱндӓ».

5Хеп ӧлӓ бӱӱнкӱ вакытта да калды аз киши, ани сечилмиш Аллахын иивергисиннӓн+.

6Ама еер бу Онун иивергисиннӓн олмушсайды, артык оннарын йаптыкларыннан диил. Башка тӱрлӱ ииверги артык ииверги диил.

7Не дейеӂез? Израил еденмеди, не аарарды, ама сечиленнӓр едендилӓр. Каланнар инатлаштылар,+

8ниӂӓ йазылы: «Аллах верди бир уйвашыклык духу оннара, ки гӧзлериннӓн гӧрмесиннӓр, кулакларыннан ишитмесиннӓр бӱӱнкӱ гӱнӓ кадар».

9Давид деер: «Оннарын софралары аркан хем тузак гиби олсун, йада ниӂӓ бир капкан ӂезалык ичин оннара.

10Гӧзлери карарсын, гӧрмесиннӓр дейни, хем аркалары херзаман камбурлансын».

11Шинди сорэрым: иудейлӓр кӧстеклендилӓр, хептӓн дӱшсӱннӓр дейни ми? Олмаз! Ама оннарын сӱрчмеклери куртулмак гетирди башка миллетлерӓ, ки бутакым иудейлердӓ дебрешсин кысканчлык.

12Еер оннарын сӱрчмеклери дӱннейӓ зенгинниксейди, хем кӱчӱлмеклери башка миллетлери зенгиннеттисейди, бӱтӱннӱклери некадар таа бӱӱк бир зенгинник гетиреӂек!

13Данышэрым сизӓ, башка миллетлерӓ: ниӂӓ апостол, ани башка миллетлерӓ йолланмыш, бӓн кенди изметчилиими метинни сайэрым,+

14ки дебрештирейим кысканчлык беним сенселемдӓ да куртарабилейим баарлем кимисини.

15Еер оннарын атылмаларыннан дӱннӓ Аллахлан барыштыйса, кабледилмелери, ӧлӱмдӓн йашамаа гечмектӓн башка, не олур+?

16Еер айозсайды хамурун илк парчасы, озаман бӱтӱн хамур айоз. Еер кӧкӱ айозсайды, даллары да айоз.

17Зейтин фиданындан кими даллар кесилди, да сӓн, йабан зейтин фиданындан филиз, хашландын оннарын еринӓ. Аслы зейтин фиданын семиз кӧкӱндӓн суйу чекерсин+.

18Ӧлейсӓ, ӱӱнмӓ кесилмиш далларын ӧнӱндӓ. Еер ӱӱнӓрсейдин, унутма, ани тутмээрсын сӓн кӧкӱ, ама кӧк тутэр сени.

19Сӓн деерсин: «Даллар кесилдилӓр, ки бӓн хашланайым».

20Доору. Оннар кесилдилӓр инансызлык бетеринӓ, ама сӓн инаннан айакча дурэрсын. Онуштан шишкинненмӓ, ама корк!

21Зерӓ Аллах кыйды хакына фиданын далларыны, онуштан кыйар сени дӓ+.

22Есап ал Аллахын иилиини хем кыйаклыыны: кыйаклык оннар ичин, ким дӱштӱ, иилик сенин ичин, саде тутунарсайдын Аллахын иилииндӓн, башка тӱрлӱ сӓн дӓ кесилирсин.

23Еер оннар да калмарсайдылар инансызлыкта, енидӓн хакына фидана хашланаӂэклар, зерӓ Аллахын вар куведи енидӓн геери оннары хашласын.

24Еер сӓн кесилмишсейдин йабан фидандан да, олмайарак хакына, хашланмышсайдын ии зейтин фиданына, некадар таа колай олур, хашланылсын кенди даллары зейтин фиданына!

25Кардашлар, истӓмеерим, ани бу саклы иши билмейӓсиниз. Бу сизи коруйаӂэк, кендинизи аариф сайасыныз. Израил бир парча вакыда инатлашты, башка миллетлердӓн инанӂыларын сайысы таманнанынӂа.

26Биткидӓ бӱтӱн Израил куртулаӂэк, ниӂӓ йазылы: «Куртарыӂы Сиондан гелеӂек, Иаковун сойундан аллахсызлыы узаклаштыраӂэк.

27Будур баалантым, ани оннарлан йапаӂам, ачан оннарын гӱнахларыны силеӂӓм».

28Ии Хаберӓ каршы дуруп, оннар Аллаха душман олдулар, да бу ии олду сизин ичин. Ама чӱнкӱ Аллах оннары сечти, оннар Аллахын севилмишлери оннарын бобаларын хатыры ичин.

29Зерӓ Аллах карарыны дииштирмӓз оннар ичин, кими чаарэр хем кимӓ баашышларыны верӓр.

30Ниӂӓ сиз вакыдын бириндӓ сеслӓмӓрдиниз Аллахы, ама оннарын сеслӓмемеклерин бетеринӓ аӂыйаннык едендиниз Аллахтан,+

31хеп ӧлӓ, ниӂӓ сизӓ аӂыйаннык гӧстерилди, оннар да шинди сеслӓмеерлӓр, ки оннар да аӂыйаннык еденсиннӓр.

32Зерӓ Аллах йапты хепси инсаны ниӂӓ капана дӱшмӱш сеслӓмемеклери бетеринӓ, ки хепсини аӂысын.

33Бакын, не дериндир Аллахын зенгиннии, аарифлии хем билгичлии! Некадар кенарсыз Онун карарлары хем танынмадык Онун йоллары!+

34«Аӂаба ким таныйабилир Аллахын фикирини, хем ким вар насыл Онун насаатчысы олсун+?

35Ким Аллаха бишей верди, ки сора ӧдек геери истесин?»

36Хепси Ондан курулду, Онун кувединнӓн корунэр хем Онун ичин вар. Она метинник даймалардан даймалара! Амин+.

12

Ени йашамак Христозда

12^1Онуштан, кардашлар, йалварэрым Аллахын аӂыйанныыннан, гетирин сизин гӱӱделеринизи бир дири, айоз, беенилмиш курбан Аллаха. Будур сизин хакына изметчилииниз+.

2Бу вакытларын адетлеринӓ гӧрӓ кендинизи кулланмайын, ама Аллах фикиринизи енилейип дииштирсин, ки таныйасыныз, недир Аллахын истедии – не ии, беенилмиш хем таман+.

3Аллахын иивергисиннӓн, ани бана верилмиш, сизӓ хепсинизӓ деерим: дӱшӱнмейин кендиниз ичин таа ӱстӱн, некадар лӓӓзым. Ама ии дӱшӱнӱн о инан ӧлчӱсӱнӓ гӧрӓ, некадар Аллах херкезинӓ верди+.

4Ниӂӓ бизим гӱӱдемиз бирдир, ама чок еклери вар, да ниӂӓ хер екинин вар кенди иши,+

5хеп ӧлӓ биз дӓ, чоклук оларак, хепсимиз бир гӱӱдӓ олэрыз Христозда, айыры-айыры бири-биримизин еклери оларак+.

6Айыры баашышлар каблеттик Аллахын иивергисинӓ гӧрӓ, ани верилмиш бизӓ. Кимдӓ вар пророклук баашышы, ону файдаласын кенди инан ӧлчӱсӱнӓ гӧрӓ+.

7Кимдӓ вар измет баашышы, измет етсин. Ӱӱредиӂисейди, ӱӱретсин+.

8Беӂерӓрсейди гиргиннетмӓӓ, гиргиннетсин. Беӂерӓрсейди пайетмӓӓ, ӂӧмертликлӓн пайетсин, не вар онда. Ӧндерӂисейди, чалышкан олсун. Ким башкаларына йардым едер, буну йапсын севинчлӓн+.

9Сизин севгиниз олмасын йапынмаклан. Кӧтӱлӱктӓн ииренин, иилӓӓ йапышын+.

10Севин бири-биринизи кардашчасына йалпаклыклан. Йарышмаклан бири-биринизӓ сайгы сӱрӱн+.

11Чалышкан олун, хайлаз олмайын. Духлан хашлак олун, Саабийӓ измет един.

12Умутлан севинин, зееттӓ сабурлу олун, кендинизи дуайа верин+.

13Пайедин, не сиздӓ вар Аллахын айоз халкына, ачан о йоклукта. Бакын мусаафирӂи олмаа+.

14Иисӧзлейин оннары, ким сизи коолээр, иисӧзлейин, ама бетваламайын+.

15Ким севинер, оннарлан севинин, ким аалээр, оннарлан аалайын+.

16Олун бир дӱшӱнмектӓ бири-биринизлӓн. Диклешмейин, ама кафадарлашын оннарлан, ким ашааланэр+.

Кин чыкармайын

17Чевирмейин кимсейӓ кӧтӱлӱк ичин кӧтӱлӱк, чалышын йапмаа, не хепси инсан ии сайэр+.

18Еер варса насыл сизин тарафыныздан, олун барышмакта хепси инсаннан+.

19Севгили кардашлар, кимсейдӓн кин чыкармайын, бракын Аллахын ӱфкесинӓ, зерӓ йазылы: «Кин чыкармак Бенимдир, Бӓн ӧдейеӂӓм кӧтӱлӱклӓр ичин, деер Сааби»+.

20Буна каршы, еер сенин душманын аачсайды, дойур ону. Сусузсайды, вер она су. Еер бӧлӓ йапарсан, топлайаӂан кызгын кӧмӱр онун башына[*]+.

21Кӧтӱлӱктӓн енсенмиш олма, ама ииликлӓн енсӓ кӧтӱлӱӱ.

13

Заабитлери сеслейин

13^1Херкезиниз сеслесин ӱӱсек заабитлери, зерӓ йок заабитлик, ани Аллахтан олмасын. Заабит оланнар Аллахтан сыраланмыш+.

2Онуштан, ким каршы дурэр заабитлерӓ, каршы дурэр сырайа, ани Аллахтан курулу. Каршы дураннар ӂезаланмыш олаӂэклар.

3Зерӓ ӧндерӂилердӓн йок нечин коркмаа ии ишлӓр ичин, ама салт кӧтӱ ишлӓр ичин. Истеерсин коркмайасын заабитлердӓн ми? Йап ии ишлӓр, да о метедеӂек сени.

4О – Аллахын изметкери сенин иилиин ичин. Ама еер кӧтӱ йапарсайдын, корк ондан, зерӓ о наафилӓ ташымээр кылыӂы. О Аллахын изметиндӓ, Онун ӱфкесиннӓн ӂезаласын кӧтӱ йапыӂылары+.

5Онуштан лӓӓзым бойнунузу иилдӓсиниз, диил саде Аллахын ӱфкесиндӓн, ама чӱнкӱ ӱреениздӓ билерсиниз, ани лӓӓзым бӧлӓ йапасыныз.

6Онуштан харчлары ӧдейин, зерӓ заабитлӓр – Аллахын изметчилери, ани хожма чалышэрлар буну таманнамаа.

7Хепсинӓ, кимӓ не борчлуйсунуз, верин. Кимӓ харч, верин харч, кимӓ верги, верин верги. Кимдӓн лӓӓзым коркмаа, ондан коркун. Кими лӓӓзым хатырламаа, ону хатырлайын+.

Кардашчасына севгилик

8Калмайын кимсейӓ бишей борчлу, бири-биринизи севмектӓн каарӓ. Зерӓ ким север башкаларыны, о Айоз Закону таманнээр+.

9Зерӓ сымарламаклар: «Ороспулук йапмайасын», «ӧлдӱрмейӓсин», «хырсызлык етмейӓсин», /«йаланӂы шаат олмайасын»,/ «тамахланмайасын» хем башка сымарламаклар да хепси бу лафта баалы бирердӓ: «Сев йакын оланыны, ниӂӓ кендини».

10Севги йапмээр кӧтӱлӱк йакын оланына. Ӧлӓ ки, севги – Айоз Закону таманнамак+.

11Йапын буну, билерӓк, не вакытта йашээрыз. Гелди артык заман уйкудан уйанмаа, зерӓ шинди бизӓ куртулмак таа йакын, некадар озаман, ачан инанмаа башладык+.

12Геӂӓ илерлемиш, гӱндӱз йаклашэр. Онуштан бракылалым о ишлердӓн, не каранныкта йапылэр, да алалым силӓхлары, ани гӱндӱз кулланылэр+.

13Йакышыклы йашайалым, ниӂӓ гӱндӱз айдынныында лӓӓзым. Олмасын айып ииленмеклӓр, сарфошчулук, ороспулук хем башка утанч ишлӓр. Аранызда кавга хем кысканчлык олмасын+.

14Сааби Иисус Христос сизи корусун, силӓх гиби. Бакмайын таманнамаа тенин истедиклерини+.

14

Каави хем зайыф инан

14^1Ии кабледин оннары, ким инанда зайыф, ама санмаклар бетеринӓ чекишмейин+.

2Бириси инанэр, ани вар насыл имӓӓ хепсиндӓн, ама зайыф олан ийер саде ешиллик+.

3Ким ийер хепсиндӓн, ашаалатмасын ону, ким имеер. Ким имеер, мааналамасын ону, ким ийер хепсиндӓн, зерӓ Аллах каблетмиш ону+.

4Кимсин сӓн, ани башкасынын изметкеринӓ маана булэрсын? О изметкери доору чыкармаа еки кабаатландырмаа – онун чорбаӂысынын иши. О доору чыкаӂэк, зерӓ Аллахын куведи вар, ону доору чыкарсын+.

5Бириси сайэр бир гӱнӱ таа ӱстӱн ӧбӱр гӱндӓн. Таа башкасы сайэр хепси гӱннери биртӱрлӱ. Херкези карар версин, нейи инанэр+.

6Ким гӱнӱ гӱндӓн сечер, Сааби ичин ӧлӓ йапэр. /Ким гӱнӱ гӱндӓн сечмеер, Сааби ичин сечмеер./ Ким ийер, Аллах ичин ийер, зерӓ Аллаха шӱкӱр едер. Ким имеер, Аллах ичин имеер, о да Аллаха шӱкӱр едер+.

7Кимсей биздӓн йашамээр кендиси ичин, хем кимсей ӧлмеер кендиси ичин+.

8Йашарсак, Сааби ичин йашээрыз. Ӧлӱрсӓк, Сааби ичин ӧлериз. Онуштан, йашарыз мы, ӧлӓриз ми, биз варыз Саабинин+.

9Зерӓ Христос онуштан ӧлдӱ хем дирилди, ки чорбаӂылык етсин ӧлӱлерин хем дирилерин ӱстӱнӓ+.

10Нечин сӓн маана булэрсын кардашына? Нечин ашаалээрсын кардашыны? Биз хепсимиз чыкаӂэз Аллахын[*] даава скемнесинин ӧнӱнӓ+.

11Зерӓ йазылы: «Бӓн варым, деер Сааби, хербири диз чӧкеӂек Беним ӧнӱмдӓ, хем хербир дил ачык шаатлык едеӂек, ани Бӓним Аллах»+.

12Ӧлӓ ки, хепсимиз ӂувап вереӂек кенди ичин Аллахын ӧнӱндӓ+.

Гӱӂендирмейелим бизим кардашымызы

13Онуштан маана булмайалым бири-биримизӓ, ама таа ии, карарлайын йапмайасыныз бишей, ани кӧстек олэр кардашыныза еки ону гӱнаха дӱшӱрӱр+.

14Бӓн билерим хем чок инанэрым, ниӂӓ бир инанӂы Сааби Иисуса, ани йок бишей диил пак кенди-кендинӓ. О иш диил пак саде оннара, ким сайэр ону диил пак+.

15Ама еер сӓн гӱӂендирӓрсейдин кардашыны имӓклӓн, озаман гезмеерсин артык севгилик йолунда. Йок етмӓ имӓклӓн биркимсейи, кимин ичин Христос ӧлдӱ+.

16Кӧтӱленмесин о, не сӓн ии сайэрсын.

17Зерӓ Гӧк Падишахлыы диил имӓк хем ичмӓк, ама доорулук, услулук хем севинмӓк Айоз Духта+.

18Ким бутӱрлӱ измет едер Христоза, беенилмиш Аллахтан хем сайгы казанэр инсандан.

19Ӧлӓ ки, бакалым йапмаа, не гетирер услулук хем духча каавилендирир бири-биримизи+.

20Бир имӓк ичин йыкма Аллахын ишини. Доору сӧлемӓӓ, хер имӓк темиз, ама о адам кӧтӱлӱк йапэр, ангысы имӓклӓн кӧстек олэр башкасына+.

21Иидир имейӓсин йааны, ичмейӓсин шарап хем корунасын хепсиндӓн, не кӧстек олэр сенин кардашына, /еки недӓн о гӱнаха дӱшер еки йуфкаланэр/.

22Вар мы инанын? Кору ону кендин ичин Аллахын ӧнӱндӓ. Не мутлу она, ким кендини кабаатламээр, ачан йапэр, не сайэр доору!

23Ама ким шӱпейлӓн ийер, кабаатлы олэр, зерӓ имеер инаннан. Не инансыз йапылэр, о гӱнах.[*]

15

Каавилӓр сабурлу олсуннар зайыфларлан

15^1Биз, ани каавийиз инанда, дӱшер ташыйалым куветсизлерин зайыфлыкларыны да бакмайалым салт кенди хошлуумуза+.

2Хербиримиз лӓӓзым беендирсин кендини йакын оланына иилик ичин, ки духча каавилендирсин ону+.

3Зерӓ Христос да бакмады Кендисини Кендинӓ беендирсин, ама ниӂӓ йазылы: «Сени кӧтӱлейеннерин кӧтӱлӱӱ Беним ӱстӱмӓ дӱштӱ»+.

4Хепси, не ӧнӂӓ йазылыйды, йазылды бизим ӱӱренмемиз ичин, ки дайанмаклан хем хавезленмӓклӓн Айоз Йазылардан умудумузу коруйалым+.

5Аллах, Ким дайанмак хем хавезлик верер, баашласын сизӓ, ки бири-биринизлӓн бир дӱшӱнмектӓ оласыныз Иисус Христозун ӧрнеенӓ гӧрӓ+.

6Ӧлӓ ки, бирликтӓ, бир ааздан метиннейӓсиниз Аллахы – Саабимизин Иисус Христозун Бобасыны.

7Онуштан бири-биринизи кабледин, ниӂӓ сизи дӓ Христос каблетти, Аллахын метиннии ичин.

8Зерӓ деерим, ани Христос изметчи кесиклилӓр ичин олду, ки Аллахын инанчлыыны гӧстерсин, адамаклары каавилесин, ани бобаларымыза аданмышты,

9ки башка миллетлӓр метиннесиннӓр Аллахы Онун аӂыйанныы ичин, ниӂӓ йазылы: «Онун ичин шӱкӱр едеӂӓм Сана миллетлерин арасында хем тӱркӱ Сенин адына чалаӂам»+.

10Хеп ӧлӓ йазылы: «Миллетлӓр, севинин Онун инсаныннан барабар».

11Сора енидӓн денер: «Аллахы хепси миллетлӓр метиннесин, хем хепси халклар шаннасын».

12Хеп ӧлӓ Исайа деер: «Иессейин кӧкӱндӓн бир филиз чыкаӂэк, Ангысы ӱӱселеӂек, чорбаӂы миллетлерӓ олсун, миллетлӓр дӓ Она умутланаӂэклар».

13Аллах, Ким умут бизӓ версин, сизи долдурсун хертӱрлӱ севинмӓклӓн хем услулуклан инанынызда, ки Айоз Духун кувединнӓн сизи умутлан зенгиннетсин.

Павли – Христозун изметкери миллетлерин арасында

14Кардашларым, бӓн кендим чок инанэрым, ани сиз пек ииликчийсиниз, ии билерсиниз, не йапмаа, хем да беӂерерсиниз бири-биринизӓ насаат вермӓӓ.

15Ама кыйышмаклан йаздым сизӓ, ки енидӓн аклыныза гетирейим кими ишлери Аллахын иивергисиннӓн, ани бана верди,

16ки Иисус Христозун изметкери олайым миллетлерин арасында. Бӓн чалышэрым айоз изметчиликтӓ, насаат едерӓк Аллахын Ии Хаберини, ки миллетлӓр олсуннар Аллахтан кабледилмиш курбан гиби, ани Айоз Духтан айозланмыш+.

17Бу бетерӓ Иисус Христозда ӱӱнӓбилерим Аллаха изметчилиимдӓ.

18Зерӓ кыйышаӂам лафетмӓӓ салт о ишлӓр ичин, не Христос йапты, бени кулланарак, ки миллетлӓр Ону сеслесиннӓр, лафларымнан хем ишлеримнӓн,

19мераклы нышаннарын хем шашмаклы ишлерин кудретлииннӓн, Айоз Духун кувединнӓн. Ӧлӓ ки, Христос ичин Ии Хабери херердӓ насаат еттим, Иерусалимдӓн Иллирийа долайына кадар+.

20Чалыштым насаат етмӓӓ Ии Хабери орада, нередӓ Христозун ады билинмӓрди, ки йывмайым бир темел ӱстӱндӓ, ани башкасындан койулу+.

21Ниӂӓ йазылы: «Оннар, ким Ондан хаберсизди, Ону гӧреӂеклӓр, хем оннар, ким Онун ичин ишитмедийдилӓр, аннайаӂэклар».

Павли истеер Ромайа гитмӓӓ

22Буннарын бетеринӓ чок сыра кӧстек олду бана, сизӓ гелейим+.

23Ама шинди йок бир иш билӓ, не тутабилсин бени бу ерлердӓ, да чӱнкӱ чок йыллардан беери истеерим сизӓ гелейим,+

24бакаӂам уурайым сизӓ, ачан Испанийайа гидеӂӓм. Зерӓ умутланэрым, ӧнӂӓ сизи, гечӓркӓн, гӧрейим хем хошланайым баарлем бираз сизиннӓн калмактан, сора йардым едирсиниз бана, орайы гидейим.

25Ама шинди гидерим Иерусалимӓ, ки йардым Аллахын айоз халкына гӧтӱрейим+.

26Зерӓ Македонийадан хем Ахайадан инанӂылар кайыл олдулар, топласыннар йардым фукааралар ичин Аллахын айоз халкындан, оннар ичин, кимнӓр йашээрлар Иерусалимдӓ+.

27Елбетки кайыл олаӂэклар, чӱнкӱ оннар борчлу йардым етсиннӓр. Зерӓ башка миллетлӓр иудейлерин духча ииликлериндӓн пай алдылар, онун ичин оннар да борчлу йардым етсиннӓр гӱӱдейӂесинӓ+.

28Йаптыктан сора бу иши – гӧтӱрдӱктӓн сора оннара хепси бу баашышлары, сиздӓн гечип, Испанийайа гидеӂӓм.

29Билерим, ани, ачан гелеӂӓм сизӓ, гелеӂӓм бӱтӱн иисӧзлемӓклӓн Христоздан.

30Йалварэрым, кардашлар, бизим Сааби Иисус Христос ичин хем Духун севгилии ичин, чалышын бенимнӓн барабар дуаларынызда Аллаха беним ичин,

31ки куртулайым инансызлардан Иудейада, да Иерусалимӓ изметим ии кабледилсин Аллахын айоз халкындан,+

32да бутӱрлӱ, Аллах истӓрсӓ, севинмӓклӓн сизӓ гелейим хем бираз сериннейим сизин аранызда+.

33Аллах, услулук верӓн, олсун сизиннӓн хепсинизлӓн! Амин+.

16

Маасуз истемеклӓр хем селӓмнӓр

16^1Таныттырэрым сизӓ бизим кызкардашы, Фивайы, ангысы диакониса Кенхрейа клисесиндӓ+.

2Кабледин ону Саабинин адына, ниӂӓ йакышэр Аллахын айоз халкына. Йардым един она нейлӓн зору олаӂэк, зерӓ о чойуна хем бана кендимӓ йардымӂы олду+.

3Селӓм Прискиллайа хем Акилайа, беним кафадарларыма Иисус Христозун ишиндӓ+.

4Оннар койдулар кенди кафаларыны, ки куртарсыннар беним йашамамы. Шӱкӱр едерим оннара, диил салт бӓн, ама хепси клиселӓр, ани курулду башка миллетлердӓ.

5Сӧлейин селӓм клисейӓ, ани топланэр оннарын евиндӓ. Селӓм Епенетӓ, севгили кардашыма, ангысы илк инанӂы олду Христоза Асийа долайында+.

6Селӓм Марийайа, ангысы чок ишледи сизин ичин.

7Селӓм Андроника хем Иунийайа, ани беним хысымнарым хем капанда кафадарларым. Оннар ии танынэр апостолларын арасында, оннар бендӓн ӧнӂӓ Христоза инандылар.

8Селӓм Амплийата, беним севгили кардашыма, ани инанӂы Саабийӓ.

9Селӓм Урбана, ани бизим кафадарымыз Христозун ишиндӓ, хем Стахисӓ, беним севгили кардашыма.

10Селӓм Апеллисӓ, Христозун дененмиш ишчисинӓ. Селӓм Аристовулун евдекилеринӓ.

11Селӓм Иродиона, беним хысымыма. Селӓм Наркизин евдекилеринӓ, ангылары инанӂы Саабийӓ.

12Селӓм Трифенайа хем Трифосайа, ангылары чалышэрлар Саабинин изметчилииндӓ. Селӓм Персидайа, севгили кызкардаша, ангысы чок чалышты Саабинин изметчилииндӓ.

13Селӓм Руфа, ани Саабинин сечилмиш изметкери, хем онун анасына, ангысы бана да ана гиби олду+.

14Селӓм Асинкритӓ, Флегона, Ермесӓ, Патроваса, Ермаса хем кардашлара, ким оннарлан барабар.

15Селӓм Филолога хем Иулийайа, Нерейӓ хем онун кызкардашына, Олимпана хем хепсинӓ Аллахын айоз халкына, ани оннарлан бирердӓ.

16Сӧлейин селӓм бири-биринизӓ, бир айоз ӧпушлӓн. Христозун хепси клиселери сизӓ селӓм йоллээрлар+.

Корунун кавгадан

17Кардашлар, йалварэрым корунун оннардан, ким айырланмак йапэр, кӧстек олэр хем каршы гидер ӱӱретмейӓ, ани каблеттиниз. Оннардан узакланын+.

18Зерӓ бусой инсаннар измет етмеерлӓр Христоза, бизим Саабийӓ, ама кенди шкембелеринӓ. Татлы сӧзлӓрлӓн хем йалпак лафларлан алдадэрлар саф ӱреклилери+.

19Сизин сеслемениз ичин хепси ишитти. Онуштан севинерим сизин ичин, ама истеерим оласыныз аариф ииликтӓ, ама билгисиз кӧтӱ ишлердӓ+.

20Аллах, услулук верӓн, тездӓ езеӂек шейтаны сизин айакларыныз алтында. Ииверги Саабимиздӓн Иисус Христоздан олсун сизиннӓн. /Амин./+

Сонсӧз

21Тимофей, беним иштӓ кафадарым, хем Луций, Иасон хем Сосипатер, беним хысымнарым, сизӓ селӓм йоллээрлар+.

22Селӓм йоллээрым Саабинин адына бӓн, Тертий, ани йазыйа гечирди бу кийады.

23Селӓм сизӓ Гайдан, кимдӓ бӓн конакланэрым, хем бӱтӱн клиседӓн. Селӓм сизӓ Ерасттан, ани касабанын хазнатары, хем селӓм сизӓ кардаш Кварттан.

/+
24Хайыр олсун хепсинизлӓн Саабимиздӓн, Иисус Христоздан! Амин./

25Шинди метинник олсун Аллаха, Ким вар насыл каавилесин сизи Ии Хаберӓ гӧрӓ, Иисус Христос ичин хаберӓ гӧрӓ, ани насаат едерим, чӱнкӱ бу саклылык ачылды, ани саклы тутулуйду сонсуз асирлердӓн беери,+

26ама шинди белли олду хем пророкларын йазыларыннан, дивеч Аллахын буйурмасына гӧрӓ, билдирилди хепси миллетлерӓ, ки сеслесиннӓр хем инансыннар+.

27Аллаха, Ким бириӂик аариф, олсун метинник Иисус Христозун араӂылыыннан даймалардан даймалара! Амин.[*]+

* 1:9 Бӱтӱн ӱрӓӓмнӓн – урумӂа «духумнан».

* 1:14 Варварлар – урум олмайаннар.

* 9:5 Патриархлар – Израилин бӱӱк адамнары (Авраам, Исаак, Иаков, Давид хем башкалар), ани ески заманда йашардылар.

* 12:20 Демӓктир, ону чок утандыраӂан.

* 14:10 Аллахын: кими текстлердӓ «Христозун».

* 14:23 Кими текстлердӓ версетлӓр 16:25-27 бурада йазылыдыр.

* 16:27 Сыралар 16:25-27 кими текстлердӓ 14-ӂӱ бӧлӱмӱн биткисиндӓ йазылы.

+ 1:2 Лука 1:69-70, Тита 1:1-2
+ 1:3 Матфей 1:1
+ 1:5 Йаптыклар 9:15
+ 1:7 1 Коринфлилерӓ 1:2

+ 1:8 Ромалылара 16:19, Филиплилерӓ 1:3, 2 Тимофейӓ 1:3, Филимона 1:4

+ 1:9 Ромалылара 9:1, 2 Коринфлилерӓ 1:23, Филиплилерӓ 1:8, 1 Салониклилерӓ 2:5

+ 1:10 Ромалылара 15:32

+ 1:13 Ромалылара 15:22-23, 1 Салониклилерӓ 2:18, Филиплилерӓ 4:17

+ 1:14 1 Коринфлилерӓ 9:16

+ 1:16 Марк 8:38, Филиплилерӓ 1:20, Ромалылара 2:9-10, 1 Коринфлилерӓ 1:18

+ 1:17 Ромалылара 3:21, Галатийалылара 3:11, Чыфытлара 10:38

+ 1:18 Ефеслилерӓ 5:6, Колослулара 3:6
+ 1:19 Йаптыклар 14:17, Йаптыклар 17:24-27
+ 1:21 Ефеслилерӓ 4:17-18

+ 1:22 1 Коринфлилерӓ 1:20, 1 Коринфлилерӓ 3:19

+ 1:26 Колослулара 3:5
+ 1:31 2 Тимофейӓ 3:2-4
+ 1:32 Ромалылара 6:21
+ 2:1 Матфей 7:2, Лука 6:37, Иоан 8:7

+ 2:4 2 Петринин 3:9, 2 Петринин 3:15, Апокалипсис 2:21

+ 2:5 Иаковун 5:3
+ 2:9 1 Петринин 4:17, Ромалылара 1:16,
+ 2:10 1 Петринин 1:7

+ 2:11 Матфей 22:16, Лука 20:21, Йаптыклар 10:34

+ 2:12 1 Коринфлилерӓ 9:21
+ 2:13 Лука 11:28, Иаковун 1:22-23
+ 2:17 Ромалылара 3:27, Ромалылара 9:4-5
+ 2:19 Иоан 9:40
+ 2:21 Матфей 23:3
+ 2:25 Галатийалылара 5:3
+ 2:26 Ефеслилерӓ 2:11
+ 2:27 2 Коринфлилерӓ 3:6, Матфей 12:41
+ 2:28 Ромалылара 9:6-8, 1 Коринфлилерӓ 7:19

+ 2:29 Ефеслилерӓ 2:11, Филиплилерӓ 3:3, Колослулара 2:11, 2 Коринфлилерӓ 10:18

+ 3:1 Иоан 4:22
+ 3:3 Ромалылара 9:6, 2 Тимофейӓ 2:13
+ 3:7 Ромалылара 9:19

+ 3:8 Ромалылара 6:1, Ромалылара 6:15, 2 Коринфлилерӓ 6:8

+ 3:9 Ромалылара 5:12, Галатийалылара 3:22, Ромалылара 1:18-32, Ромалылара 2

+ 3:20 Йаптыклар 13:39, Галатийалылара 2:16, Галатийалылара 3:11, Ромалылара 7:7

+ 3:21 Ромалылара 1:17, Галатийалылара 2:16, Лука 24:27, Йаптыклар 10:43

+ 3:23 1 Иоанын 1:8-10

+ 3:24 Тита 3:7

+ 3:25 Иоан 1:29, 1 Иоанын 2:2, Йаптыклар 17:30, Ромалылара 2:4

+ 3:27 Ромалылара 2:17, 1 Коринфлилерӓ 1:29, Ефеслилерӓ 2:9

+ 3:28 Йаптыклар 13:39

+ 3:29 Ромалылара 9:24, Ромалылара 10:12

+ 3:30 Галатийалылара 3:20, Галатийалылара 3:8

+ 3:31 Матфей 5:17

+ 4:3 Йарадылыш 15:6, Иаковун 2:23, Галатийалылара 3:6

+ 4:5 Ромалылара 3:22
+ 4:8 2 Коринфлилерӓ 5:19
+ 4:9 Ромалылара 3:30
+ 4:11 Йарадылыш 15:6, Йарадылыш 17:10

+ 4:13 Йарадылыш 17:4-6, Галатийалылара 3:16, Чыфытлара 7:6

+ 4:14 Галатийалылара 3:17-18

+ 4:15 1 Коринфлилерӓ 15:56, Галатийалылара 3:10, Ромалылара 7:7

+ 4:16 Галатийалылара 3:22
+ 4:17 Йарадылыш 17:5, Иоан 5:21
+ 4:18 Йарадылыш 15:5

+ 4:19 Йарадылыш 17:17, Чыфытлара 11:12, Йарадылыш 18:11

+ 4:22 Йарадылыш 15:6

+ 4:24 1 Коринфлилерӓ 9:9-10, Ромалылара 10:9

+ 4:25 Матфей 20:28, Галатийалылара 1:4, 2 Коринфлилерӓ 5:21

+ 5:1 Галатийалылара 3:28

+ 5:2 Ромалылара 8:17, Ефеслилерӓ 3:16, Филиплилерӓ 3:21

+ 5:3 Матфей 5:11-12, 2 Коринфлилерӓ 12:10, Иаковун 1:3-4

+ 5:5 Йаптыклар 2:17, Тита 3:6

+ 5:8 Иоан 3:16, 1 Иоанын 4:10

+ 5:9 Ромалылара 3:25, Матфей 3:7, 1 Салониклилерӓ 1:10

+ 5:10 2 Коринфлилерӓ 5:18-20, Ефеслилерӓ 2:16, Колослулара 1:20-21

+ 5:12 Йарадылыш 3:6, Иаковун 1:15, Ромалылара 6:23, Ромалылара 3:9, Ефеслилерӓ 2:3

+ 5:13 Ромалылара 3:20

+ 5:14 1 Коринфлилерӓ 15:45

+ 5:15 1 Коринфлилерӓ 15:21, 2 Коринфлилерӓ 5:14

+ 5:17 Апокалипсис 22:5
+ 5:18 Иоан 12:32
+ 5:19 Чыфытлара 5:8
+ 5:20 Галатийалылара 3:19
+ 5:21 Иоан 1:17

+ 6:2 1 Петринин 2:24, Галатийалылара 2:19, Галатийалылара 5:24, Колослулара 2:20, Колослулара 3:3

+ 6:4 1 Петринин 3:21, Галатийалылара 3:27, 2 Коринфлилерӓ 5:17, Ефеслилерӓ 4:24, Колослулара 2:12, Колослулара 3:10

+ 6:5 2 Коринфлилерӓ 4:10, Филиплилерӓ 3:10

+ 6:6 Галатийалылара 2:19-20, Галатийалылара 5:24, Галатийалылара 6:14

+ 6:7 1 Петринин 4:1
+ 6:8 2 Тимофейӓ 2:11, Апокалипсис 20:4
+ 6:9 Ромалылара 14:9, Апокалипсис 1:18
+ 6:10 Чыфытлара 7:27
+ 6:13 Колослулара 3:5, Ромалылара 12:1
+ 6:16 Иоан 8:34

+ 6:18 Иоан 8:32, Иоан 8:34, Иаковун 2:12, 1 Петринин 2:16, 1 Коринфлилерӓ 7:22, 2 Коринфлилерӓ 3:17, Галатийалылара 5:1

+ 6:22 1 Коринфлилерӓ 7:22
+ 6:23 Иаковун 1:15, Ромалылара 5:12
+ 7:2 1 Коринфлилерӓ 7:39
+ 7:3 Матфей 5:32

+ 7:4 Галатийалылара 5:22, Ефеслилерӓ 5:19, Галатийалылара 2:19, Галатийалылара 5:18, Ефеслилерӓ 2:15, Колослулара 2:14

+ 7:6 Ромалылара 6:4
+ 7:7 Ромалылара 3:20, Ромалылара 4:15,
+ 7:8 1 Коринфлилерӓ 15:56
+ 7:15 Галатийалылара 5:17
+ 7:16 1 Тимофейӓ 1:8
+ 7:18 Йарадылыш 6:5,
+ 7:19 Галатийалылара 5:17
+ 7:23 1 Петринин 2:11, Галатийалылара 5:17
+ 8:2 1 Коринфлилерӓ 15:45

+ 8:3 Чыфытлара 7:18, Филиплилерӓ 2:7, 2 Коринфлилерӓ 5:21

+ 8:4 Галатийалылара 5:16, Галатийалылара 5:25

+ 8:5 Галатийалылара 5:19-25

+ 8:7 Иаковун 4:4, 1 Коринфлилерӓ 2:14

+ 8:9 1 Коринфлилерӓ 3:16, 1 Коринфлилерӓ 6:19, 2 Коринфлилерӓ 6:16, 1 Иоанын 3:24, 1 Петринин 1:11, Иуданын 1:19

+ 8:11 Иоан 5:21, Йаптыклар 2:24

+ 8:13 Колослулара 3:5,

+ 8:14 Матфей 5:9, Иоан 1:12, 1 Иоанын 3:1, 1 Иоанын 5:1

+ 8:15 2 Тимофейӓ 1:7, 1 Коринфлилерӓ 2:12

+ 8:16 1 Иоанын 3:2, Галатийалылара 3:26, Ефеслилерӓ 1:5, 1 Иоанын 3:24, 2 Коринфлилерӓ 1:22, Ефеслилерӓ 1:13

+ 8:17 Галатийалылара 3:29, Галатийалылара 4:7, Ефеслилерӓ 3:6, Тита 3:7, 2 Коринфлилерӓ 1:5, Филиплилерӓ 3:10, Колослулара 1:24, 1 Петринин 5:1, Ромалылара 5:2, Ефеслилерӓ 3:16, Филиплилерӓ 3:21

+ 8:18 2 Коринфлилерӓ 4:17
+ 8:20 Йарадылыш 3:17-19,
+ 8:23 2 Коринфлилерӓ 5:2, Галатийалылара 5:5
+ 8:24 2 Коринфлилерӓ 4:18, Чыфытлара 11:1

+ 8:29 Матфей 28:10, Иоан 20:17, Колослулара 1:15, Чыфытлара 2:11, 1 Иоанын 3:2, 2 Коринфлилерӓ 3:18, Филиплилерӓ 3:21

+ 8:30 Иоан 17:22

+ 8:32 Иоан 3:16

+ 8:33 Марк 13:20, Лука 18:7, Колослулара 3:12, Тита 1:1,

+ 8:34 Марк 16:19, Йаптыклар 7:55-56, 1 Иоанын 2:1, Ромалылара 8:34, Чыфытлара 7:25

+ 8:36 1 Коринфлилерӓ 4:9

+ 8:37 Иоан 16:33, 1 Коринфлилерӓ 15:57

+ 8:38 1 Петринин 3:22, 1 Коринфлилерӓ 15:24, Ефеслилерӓ 1:21

+ 9:1 2 Коринфлилерӓ 11:10, 1 Тимофейӓ 2:7, Ромалылара 1:9, Филиплилерӓ 1:8

+ 9:3 1 Коринфлилерӓ 16:22, Галатийалылара 1:8

+ 9:6 Ромалылара 3:3, Иоан 1:47, Ромалылара 2:28

+ 9:7 Йарадылыш 21:12, Чыфытлара 11:17

+ 9:8 Галатийалылара 4:23, Галатийалылара 4:28

+ 9:9 Йарадылыш 18:10
+ 9:10 Йарадылыш 25:21
+ 9:11 Йарадылыш 25:23
+ 9:19 Ромалылара 3:7
+ 9:21 2 Тимофейӓ 2:20
+ 9:24 Ромалылара 3:29
+ 9:25 1 Петринин 2:10

+ 9:30 Галатийалылара 2:16, Галатийалылара 3:24

+ 9:31 Галатийалылара 5:4, Ромалылара 11:7, Филиплилерӓ 3:9

+ 9:33 1 Петринин 2:6-8, Ромалылара 10:11
+ 10:2 Йаптыклар 21:20
+ 10:3 Ромалылара 1:17, Ромалылара 3:21
+ 10:4 Матфей 5:17, Галатийалылара 3:24
+ 10:5 Галатийалылара 3:12, Филиплилерӓ 3:9
+ 10:7 Апокалипсис 9:1

+ 10:9 Матфей 10:32, Лука 12:8, Марк 16:16, Йаптыклар 16:31

+ 10:11 1 Петринин 2:6, Ромалылара 9:33
+ 10:12 Йаптыклар 10:34-36, Ромалылара 3:29
+ 10:13 Йаптыклар 2:21
+ 10:14 Йаптыклар 8:31
+ 10:16 Иоан 12:38
+ 10:17 Галатийалылара 3:2
+ 11:1 2 Коринфлилерӓ 11:22, Филиплилерӓ 3:5
+ 11:5 Ромалылара 9:27
+ 11:7 Ромалылара 9:31
+ 11:13 Йаптыклар 9:15, Ромалылара 15:16

+ 11:15 Лука 15:24, Ефеслилерӓ 2:1, Ефеслилерӓ 2:5, Колослулара 2:13, Апокалипсис 3:1

+ 11:17 Иоан 15:5

+ 11:21 1 Коринфлилерӓ 10:12

+ 11:30 Ефеслилерӓ 2:2, Колослулара 1:21, Тита 3:3

+ 11:33 Колослулара 2:3,

+ 11:34 1 Коринфлилерӓ 2:16

+ 11:36 1 Коринфлилерӓ 8:6, Колослулара 1:16, Чыфытлара 2:10, 2 Петринин 3:18, Ефеслилерӓ 3:21

+ 12:1 Ромалылара 6:13

+ 12:2 Ефеслилерӓ 5:17, 1 Салониклилерӓ 4:3, 2 Коринфлилерӓ 4:16, Ефеслилерӓ 4:23

+ 12:3 Ефеслилерӓ 3:2,

+ 12:4 1 Коринфлилерӓ 12:12-14, Ефеслилерӓ 4:16

+ 12:5 1 Коринфлилерӓ 10:17, 1 Коринфлилерӓ 12:27, Ефеслилерӓ 4:25

+ 12:6 1 Петринин 4:10, 1 Коринфлилерӓ 12:4
+ 12:7 1 Коринфлилерӓ 12:5
+ 12:8 1 Тимофейӓ 5:17, 2 Коринфлилерӓ 9:7
+ 12:9 1 Петринин 1:22, 1 Тимофейӓ 1:5,

+ 12:10 Иоан 13:34, 1 Петринин 1:22, 2 Петринин 1:7, 1 Салониклилерӓ 4:9, Чыфытлара 13:1, Филиплилерӓ 2:3

+ 12:12 Лука 18:1, Лука 21:36, Ефеслилерӓ 6:18, Колослулара 4:2, 1 Салониклилерӓ 5:17

+ 12:13 Ромалылара 15:25, 1 Коринфлилерӓ 16:1, 1 Тимофейӓ 6:18

+ 12:14 Матфей 5:44, 1 Петринин 3:9
+ 12:15 1 Коринфлилерӓ 12:26
+ 12:16 1 Петринин 3:8, Филиплилерӓ 2:2
+ 12:17 1 Петринин 3:9, 1 Салониклилерӓ 5:15

+ 12:18 Марк 9:50, 2 Коринфлилерӓ 13:11, 1 Салониклилерӓ 5:13

+ 12:19 Чыфытлара 10:30
+ 12:20 Матфей 5:44,
+ 13:1 1 Петринин 2:13, Тита 3:1
+ 13:4 1 Петринин 2:14,

+ 13:7 1 Петринин 2:17, Матфей 17:27, Матфей 22:21, Марк 12:17

+ 13:8 Иоан 13:34
+ 13:10 Иоан 14:15
+ 13:11 Ефеслилерӓ 5:14

+ 13:12 Иоан 1:9, Иоан 8:12, 1 Иоанын 2:8, Ефеслилерӓ 5:8, 1 Салониклилерӓ 5:5, Ефеслилерӓ 5:11, Ефеслилерӓ 6:11, 1 Салониклилерӓ 5:8

+ 13:13 1 Салониклилерӓ 4:12

+ 13:14 Галатийалылара 3:27, Иаковун 4:1, 1 Петринин 2:11, Ромалылара 7:23, Галатийалылара 5:16, Галатийалылара 5:24

+ 14:1 Ромалылара 15:1, 1 Коринфлилерӓ 8:9-11, 1 Коринфлилерӓ 9:22

+ 14:2 1 Тимофейӓ 4:3
+ 14:3 Колослулара 2:16
+ 14:4 Матфей 7:1, Иаковун 4:11
+ 14:5 Галатийалылара 4:10, Колослулара 2:16
+ 14:6 Матфей 15:36, 1 Коринфлилерӓ 10:30-31

+ 14:7 Ромалылара 6:2, Ромалылара 6:7, Галатийалылара 5:24, Колослулара 3:3

+ 14:8 1 Петринин 4:2, Галатийалылара 2:20, 2 Коринфлилерӓ 5:15, Филиплилерӓ 1:20

+ 14:9 1 Салониклилерӓ 5:10

+ 14:10 Матфей 7:1, Лука 6:37, 2 Коринфлилерӓ 5:10

+ 14:11 Филиплилерӓ 2:10-11

+ 14:12 Матфей 12:36, Матфей 25:19, Галатийалылара 6:5

+ 14:13 Матфей 7:1

+ 14:14 Марк 7:15-16, Йаптыклар 10:15, 1 Коринфлилерӓ 8:8

+ 14:15 1 Коринфлилерӓ 8:11

+ 14:17 Колослулара 2:16, Чыфытлара 9:10, Галатийалылара 5:22

+ 14:19 2 Тимофейӓ 2:22
+ 14:20 Тита 1:15, 1 Коринфлилерӓ 8:9-13
+ 15:1 Ромалылара 14:1, Галатийалылара 6:2
+ 15:2 Филиплилерӓ 2:4-5
+ 15:3 Филиплилерӓ 2:5, Филиплилерӓ 2:8,
+ 15:4 Ромалылара 4:23-24
+ 15:5 Ромалылара 12:16
+ 15:9 Ромалылара 3:29,
+ 15:16 Йаптыклар 9:15, Ромалылара 11:13
+ 15:19 Йаптыклар 15:12, 2 Коринфлилерӓ 12:12
+ 15:20 1 Коринфлилерӓ 3:10-11
+ 15:22 Ромалылара 1:13, 1 Салониклилерӓ 2:18
+ 15:23 Йаптыклар 19:21

+ 15:25 Йаптыклар 24:17, 1 Коринфлилерӓ 16:3, 2 Коринфлилерӓ 9:1

+ 15:26 Йаптыклар 19:21, 2 Коринфлилерӓ 8:4

+ 15:27 1 Коринфлилерӓ 9:11

+ 15:31 2 Коринфлилерӓ 1:10-11, 2 Салониклилерӓ 3:2

+ 15:32 Ромалылара 1:10

+ 15:33 2 Коринфлилерӓ 13:11, Филиплилерӓ 4:9, 1 Салониклилерӓ 5:23, 2 Салониклилерӓ 3:16, Чыфытлара 13:20

+ 16:1 Йаптыклар 18:18

+ 16:2 Филиплилерӓ 2:29

+ 16:3 Йаптыклар 18:2, 1 Коринфлилерӓ 16:19, 2 Тимофейӓ 4:19

+ 16:5 Колослулара 4:15

+ 16:13 Марк 15:21

+ 16:16 1 Петринин 5:14, 1 Коринфлилерӓ 16:20, 2 Коринфлилерӓ 13:12, 1 Салониклилерӓ 5:26

+ 16:17 1 Тимофейӓ 6:3, 2 Иоанын 1:10
+ 16:18 2 Петринин 2:3, Колослулара 2:4
+ 16:19 Ромалылара 1:8
+ 16:20 Ромалылара 15:33, Йарадылыш 3:15
+ 16:21 Йаптыклар 16:1
+ 16:23 1 Коринфлилерӓ 1:14
+ 16:25 Ефеслилерӓ 1:9, Колослулара 1:26
+ 16:26 Колослулара 4:3-4
+ 16:27 Иуданын 1:24-25

+ https://ibt.org.ru/ebook?id=GGZC

Сӧзлӱк (Ени Бааланты)

Сӧзлӱк (Ени Бааланты)

1. А

2. Б

3. В

4. Д

5. З

6. И

7. К

8. Л

9. М

10. Н

11. П

12. С

13. Т

14. Ф

15. Х

СӦЗЛӰК

Адам Оолу: бутӱрлӱ Иисус адларды Кендисини. Бутӱрлӱ Мессийа адланэр Ески Баалантыда, Даниилин кийадында (Дан. 7:13 ) хем башка Айоз Йазыларда. Бу адлан Иисус истӓрди гӧстерсин, ани О Кендиси Мессийа хем Падишах. Башка тарафтан, Иисус Кендини сайарды инсаннан бир, онун ичин дейӓрди Кендиси ичин «Адам Оолу».

Айоз бина: йалныз бир кӓӓмил йапы, йапылы маасуз Аллаха изметчилик ичин. Айоз бинанын аулу ичиндӓ варды курбаннык, нередӓ гетирилӓрди курбан гӱнах ичин хем башка курбаннар. Бу бинайы баштан йапты падишах Соломон. Бозгунӂулуктан сора ону енидӓн йапты Зоровавел. Сора бунун да еринӓ башка бир Айоз бина йапты падишах Ирод. Айоз бина ичиндӓ Аллахлан адамын булушмак ерийди.

Айоз Йазылар: дин кийатлары, йазылы Аллахын пророкларындан, ангылары гирӓрди Ески Баалантыйа. Иисус Христоздан сора буннара Ени Баалантынын кийатлары екленди.

Аксакал: Израилин миллет ӧндерӂилериндӓн бири.

Аллахтан корканнар: тайфӓннар, ангылары иудей дининӓ дӧнмӱш, ама кесикли олмамыштылар.

Алтар: маса, нередӓ попаз гӱннӱклӓрди.

Баш попаз: иудейлердӓ ен бӱӱк попаз, ани кулланарды Синедриону. Салт онун варды доорулуу йылда бир сыра гирсин Айоз бинанын Ен айоз еринӓ.

Билгичлӓр: бак Закон ӱӱредиӂилери.

Веелзевул: шейтанын адларынын бириси (фена духларын башы).

Давид: Израилин ен анылмыш падишахы, Иуданын сенселесиндӓн.

Динар: гӱмӱш монета – Рома императорлуунда файдаланырды. (Бир гӱннӱк ишин парасы.)

Закон: Айоз Закон йада Моисейин закону, Библийанын илк беш кийады. Бу кийатларда йазылы дӱннейин курулмасы ичин, илк инан адамнары ичин, Израил халкы ичин, оннарын Мысырдан бошандырылмаклары ичин, Айоз бина ичин, курбаннар ичин хем попазлык сыралары ичин. Законда йазылыйды он сымарламак, ани Аллах верди Моисейӓ, йазып Кенди пармааннан ики йонулмуш таш ӱстӱндӓ. Закон аннадэр, ниӂӓ дӱшер севмӓӓ Аллахы хем йакын оланыны (инсаны).

Закон ӱӱредиӂилери: инсаннар, ким ии билирди Закону да инсана аннадырды. Иисусун вакыдында оннар бир кӱчӱк бӧлӱм инсанды, ангылары чок сайгылыйдылар иудейлерин арасында. Оннардан чойу Синедрионун азаларыйды.

Зилотлар: урум дилиндӓ «чок чалышканнар». Иудейлерин дин политиклери, ангылары чок чалышардылар корусуннар иудей динини тайфӓннарын адетлериндӓн да бакардылар ӂенклӓн куртарсыннар инсаны Рома заабитлииндӓн. Олур, ки Иисусун оники апостолун бириси, Симон Кананит, ӧнӂӓ бу групаданды.

Иудейлӓр: чыфытлар.

Кесиклик: еркек органын уӂунун дерисини кесмӓк. Аллахын Авраамнан баалантысына гӧрӓ, хербир иудей чоӂук лӓӓзым каблетсин кесиклик секизинӂи гӱнӱ дуумактан сора.

Кесиклилӓр: иудейлӓр (чыфытлар).

Колонада: бир ӧртӱлӱ ер, нередӓ инсан гезӓбилир хем дурабилир.

Курбаннык: бир ер, нередӓ иудейлӓр курбан гетирӓрдилӓр Аллаха Законун сырасына гӧрӓ.

Левийлилӓр: Израилин оники тамызлыынын бириндӓн, Левий тамызлыындандылар. Попаз диилдилӓр, ама попазлара йардым едирдилӓр. Айоз бинада псалмаларлан хем музыкайлан Аллахы метиннӓрдилӓр, курбан хайваннары курбан ичин хазырлардылар хем башка ишлӓр йапардылар. Израилин оники тамызлыындан бири ичин оннара дейӓрдилӓр «левийлилӓр».

Мессийа (урумӂа «Христос»): бу чыфытча сӧзӱн аннамасы «йааланмыш» йада «Аллахтан сечилмиш». Мессийа – Аллахтан йолланылмыш, ангысы ичин ӧнӂӓ хабер верилмишти Законун хем Пророкларын кийатларында. Иисусун вакыдында иудейлӓр беклӓрдилӓр, ки Мессийа гелсин хем инанардылар, ани О куртараӂэк оннары Романын заабитлииндӓн да кураӂэк Кенди падишахлыыны.

Нард: паалы, ии кокулу йаа.

Паскеллӓ йортусу: Ени Баалантыда Хамурсуз йорту да адланэр. Бу йортуда иудейлӓр анэрлар геӂейи, ачан Аллах, Моисейин заманында, куртарды оннары Мысырдан, нередӓ есирликтӓ булунардылар.

Попаз: изметкӓр Айоз бинада Иерусалим касабасында, иудейлердӓ. Попазлар лӓӓзымды гетирсиннӓр, Моисейин законуна гӧрӓ, хертӱрлӱ курбаннар хем башка изметчилик йапсыннар.

Садукейлӓр: Христозун заманында иудейлердӓ бир бӧлӱм ӱӱренмиш адам, ани инанмардылар башка бишейӓ, не ичин ачык йокту йазылы Моисейин кийатларында. Оннар инанмардылар, ани ӧлӱлӓр дирилеӂеклӓр хем ӧлӱмдӓн сора йашамак олаӂэк. Садукейлерин арасында варды бӱӱк попазлар.

Синагога: бир дин йапысы, нередӓ иудейлӓр топланэрлар хер ӂумертеси гӱнӱ, ки баш иилтсиннӓр Аллаха.

Синедрион: Христозун заманында иудейлерин ен ӱӱсек даавасы. Бӱӱк попазлар, аксакаллар хем билгичлердӓн (70 кишидӓн) курулуйду.

Тайфӓннар: 1) диил иудейлӓр; 2) инсаннар, ани инанэр чок аллахлары.

Фарисейлӓр: Христозун заманында иудейлердӓ бир бӧлӱм адам, ани чалышардылар сыкы тутмаа Моисейин законуну.

Харччылар: харчлары инсандан топлайаннар Рома императорлуун хазнасына. Иудейлӓр азетмӓрдилӓр харччылардан, чӱнкӱ оннар барабар ишлӓрдилӓр тайфӓн Рома заабитлииннӓн хем инсандан топлардылар таа чок пара, некадар лӓӓзым.

Географийа карталары

Table of Contents

- Ени Бааланты: Ромалылара

- Ени Бааланты

- Ени Бааланты

- Гириш

- Ромалылара

- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16

- Сӧзлӱк (Ени Бааланты)

- Адам Оолу
- Айоз бина
- Айоз Йазылар
- Аксакал
- Аллахтан корканнар
- Алтар
- Баш попаз
- Билгичлӓр
- Веелзевул
- Давид
- Динар
- Закон
- Закон ӱӱредиӂилери
- Зилотлар
- Иудейлӓр
- Кесиклик
- Кесиклилӓр
- Колонада
- Курбаннык
- Левийлилӓр
- Мессийа (урумӂа «Христос»)
- Нард
- Паскеллӓ йортусу
- Попаз
- Садукейлӓр
- Синагога
- Синедрион
- Тайфӓннар
- Фарисейлӓр
- Харччылар

- Географийа карталары